De Cultuursteppe

Robots

2012-01-27T22:00:00.001+01:00

Warbots, robots om je conflicten mee uit te knokken, komeneraan. Dat lees ik althans in een artikel dat te lezen valt op de The Stone,het filosofieblog van de New York Times. Het probleem van oorlogsrobots is datze fouten zullen maken, net als mensen, maar dat de fouten, vooral met deeerste robots erger zullen zijn. Denk bijvoorbeeld aan een softwarefoutjewaarbij niet de rebellen maar een kinderspeelplaats wordt doorzeefd. Wie kun jedan de schuld geven. Die schuldvraag, lijkt me allang een gepasseerd station.Sinds er bommen uit vliegtuigen worden gegooid is oorlog voeren al abstractgeworden. Ook een professioneelleger heeft daar aan bijgedragen. Oorlog wordt steeds minder pijnlijk voorgeavanceerde samenlevingen en kan daardoor ook langer doorgaan.

communiceren

2012-01-26T22:15:00.000+01:00

Ireen van Ditshuyzen won deze week de 'Beeld en Geluid Oeuvre Award', ik had er nog nooit vangehoord maar ze werd erover geïnterviewd op de radio. ‘Wat communiceer je metje werk?’ Werd er gevraagd. ‘Ik communiceer niet,’ zei ze in een reactie. Dat vond ikwel een mooi antwoord voor iemand die televisie documentaires maakt.Communiceren is waarschijnlijk een van de meest misbruikte begrippen van hetinternettijdperk waarin het zogenaamd om communicatie gaat, maar waarbijnatuurlijk bijna niets gezegd wordt. Wie minder communicatie wil en wat meerverhaal kan ik overigens van harte deze site aanbevelen. Met drie anderen in deAio-toren ben ik een verhalenblog begonnen.

Zwart

2012-01-25T22:00:00.000+01:00

Op het acht uur journaal hoorde ik het begrip ‘Jengel factor’.Supermarkten proberen elkaar door middel van spaaracties klanten af te vangen. Hetis afhankelijk van de zeurende kinderen die iets specifieks willen sparen ofouders daadwerkelijk (tijdelijk) van supermarkt wisselen, dat heet de'jengelfactor'. Gruwelijke taferelen levert dit op, bij de Albert Heijn bij mijin de buurt stonden ten tijde van de voetbalplaatsjesgekte drommen kinderen bijde uitgang. Met holle ogen vroegen ze of je nog voetbalplaatjes had. Net junks.‘Kinderkracht is hinderkracht,’ schreef Abram de Zwaan al in zijn boekje overde mensenmaatschappij. Wat kinderen doen door te jengelen doen Afrikaansestraatverkopers door zielig te kijken. Niets zo onweerstaanbaar als een zieligkijken neger. Zelf probeer ik dat de laatste tijd ook. Wie denkt dat als je eenboek hebt geschreven het werk daarna ophoudt, heeft het mis. Het boek moet ooknog verkocht worden door de auteurs zelf. Ik doe dat door naar recepties tegaan. Boekjes in de tas en dan gezellig met de mensen praten. Ik ga dan ineerste instantie enthousiasmerend te werk, als ze nee zeggen druip zachtsnikkend af. Vaak komen mensen me dan toch nog achterna. Het werkt dus ook alsje niet zwart bent.

Haankens

2012-01-24T23:47:00.001+01:00

Het is genoegzaam bekend dat ons Haagse huis in dezeperiode, die naar mijn gevoel ieder jaar langer duurt, wordt uitgezocht alssterfhuis voor lieveheerbeestjes. Ik heb een ronde lamp in de kamer opgehangen,een bol die van boven open is. Daar zitten ze in. Onder de hoogtezon lijkt hetwel want het peertje hangt vlak boven de bevende lijfjes, Als ik omhoog kijk zie ik zie zes sloombewegende vlekjes. Vorige week had ik er al eens de stofzuiger op gezet, maarze blijven komen. In het beroemdeVisboeck van Adriaan Coenen, waarin hij schrijft over de meest wonderlijkedieren van de zee maar ook over haring, staat een passage overlieveheerbeestjes: “ De wormkensdie men bij ons lieve vrouwe haankens noemt zijn kleine beeskens lieflijk om tezien (…)Zij hebben onder hun bovenste harde vleugelkens nog zachte dunnevleugelkens. Ze laten zich wel grijpen, en toen wij kinderen waren grepen wijze in de duinen en zetten ze op onze handen, en zo af en toe vlogen zij ons vande handen. Dit dacht ons een grote vreugde te zijn. Wij dorsten ze niet tedoden omdat het onze lieve vrouwe haankens zijn. Zij zijn niet groter dan eenmens zijn kleinste nagel; ze zijn mooi rood op’t lijf met zwarte ronde plekjes daarop en zij zijn meest kruipendeop de kruiden en bramen. In de zomer vindt men ze, niet in de winter.” (p.44)

Verborgen Gebreken

2012-01-23T23:04:00.000+01:00

-Watzeg je?

-Datje mooi bent.

-Noudat ben ik niet, denk je dat vrouwen dat leuk vinden om te horen?

-Jadat dacht ik altijd.

-Endat werkt doorgaans goed? Vrouwen gaan gemakkelijk met je naar bed?

-Ikkan niet klagen.

-Ikbegrijp er niks van, hoe kan een leugen nou erotisch zijn. Vind je het trouwenswat?

-Ja,het bevalt me wel, er komt veel licht binnen.

-Lichtja, het huis staat op het zuiden, ik heb ook nog andere huizen die ik je kan laten zien.

-Nou,ik vind deze wel goed eigenlijk, waarom zou ik nog verder zoeken?

-Jekunt beter wat vergelijkingsmateriaal hebben, in dit huis zitten bijvoorbeeldveel verborgen mankementen.

-Ohja, wat voor mankementen dan?

-Nouveel houtrot bijvoorbeeld, de raamkozijnen.

-Oh,in dat geval…

-Tochmaar andere huizen bekijken?

-Ja,als jij zegt dat het er zo voor staat dan lijkt me het beter om nog wat meer dingente bekijken inderdaad.

-Ishet omdat ik het zeg? Waarom laat jij je zo makkelijk van de wijs brengeneigenlijk? Ik roep wat over houtrot en je bent meteen aan het twijfelen geslagen,jij staat ook niet erg stevig in je schoenen, wil je dit huis nou of niet?

-Jaeuh, het huis bevalt me wel op het eerste gezicht, maar kijk, als er tal vanverborgen gebreken zijn, dan weet ik het niet.

-Achman, schei och uit met je verborgen gebreken, je bent gewoon een mietje, jedurft het gewoon niet.

-Jamaar, hoe, ik bedoel…

-Watbedoel je?

-Ikheb het gevoel dat je allerlei dingen op zijn kop zet enzo..

- Ohja? Alleen maar omdat ik de dingen benoem zoals ze zijn, bah, als je het huis niet wilt dan heb ik nog genoegandere klanten, dan hoepel je maar op.

-Neenee, ik wil het, het licht bevalt me.

-Okee,hier is het contract, daar kan je tekenen.

-Hier? Oke, ziezo! Zie je wel dat ik het kan, een huis kopen…

-Ja ja,heel goed van je, joh, maar zeg niet dat ik je niet gewaarschuwd heb voor houtrot enverborgen gebreken.

-Maar….

-Nikste maren en ik ga ook niet met je naar bed. Ik houd niet van slappe mannen.

Ambrosius

2012-01-22T14:32:00.002+01:00

De postbode mag dan een verdwijnend instituut zijn, ik krijg er niet minder post om. Onlangs trof ik een wonderlijke brief van een imker met de naam M. Muiselaar. Het begon als volgt: Ook bij De Dansende Ambrosius geldt:2012 het jaar van de bij!! Een eigenaardige zin, maar ik kwam er via een kleineinternetzoekactie achter dat dit jaar inderdaad officieel is uitgeroepen alshet jaar van de bij. Door wie? Juist, de imkers van Nederland. Vervolgens stonder dit: Natuurlijk bent u bij ons ook welkom voor bijen- en insectenhotels. Ikbesloot direct dit niet op te zoeken op internet, het begrip is daarveel te leuk voor. Je kan wel zeggen dat brief in zijn opzet is geslaagd. Deimkergeheimtaal heeft me nieuwsgierig gemaakt en ik ga zeker een keer langs.

Revolutie

2012-01-21T22:00:00.001+01:00

Vanavondwaren de Lieve G en ik bij het winternachten festival omdat we warenuitgenodigd door iemand die kaartjes over had. Waren we anders niet gegaan?Nee, waarschijnlijk niet. De vorige keer dat ik er was ging het over angst en verkocht ik angsthazen in de gang. Dat is alweer drie jaar geleden. We hebben vanavond onder meer de documentaire ‘NoMore fear’ gezien over de revolutie in Tunesië. Het was indrukwekkend omdat dedocumentaire duidelijk was geschoten met een goedkope camera midden tussen het geweld. Wat ook opviel: Demonstranten dievoor langere tijd op straat bivakkeerden dronken pakken gepasteuriseerde melk.Als er iemand klap tegen z’n hoofd kreeg en bij bewustzijn gebracht moestworden; Melk in je gezicht.

Het zal niet de bedoeling van de filmmakers zijn geweest dat ik me dit vooral herinner.

Stippen

2012-01-20T23:58:00.003+01:00

Rutger Pontzen bespreekt in de Volkskrant van dit weekend decontroverse tussen Damian Hirst en David Hockney. Hockney had kritiek gehad opHirst die zijn doeken niet meer zelf maakt en dat schilderkunst altijd in eenzekere traditie zou moeten staan. Met brede penseelstreken schildert Pontzenzijn afkeur voor Hockney door hem een oude zeur te noemen die de genialelijdende kunstenaar in zijn atelier aan het uithangen is. Pontzen vergeet: Ook de waarde van de doeken van Hirst zijn afhankelijk wat hij ernog meer bij doet. Het verhaal en de reputatie van de maker zweeft er altijd omheen. Dit zijn geenschilderijen met een stip, dit zijn schilderijen met een stip van Damian Hirst, je weet wel hij giet haaien in kunsthars. Ze zijn wat waard omdat ze van hem zijn, niet door de kwaliteit van het werk zelf. Hirstvalt natuurlijk ook binnen een traditie, maar niet de traditie waarin Pontzenhem plaatst. Pontzen vergeleek Hirst met Michelangelo omdat die ook met meerderemensen in een atelier aan een kunstwerk werkte. Ik denk echter niet dat Michelangelo,zijn werknemers helemaal alleen kon laten en dat de hand van de meester ofdiens oog op bepaalde momenten wel degelijk cruciaal is geweest. Voor Hirst geldt dat niet en dat is het grote verschil tussen pak ‘m beet een Sixtijnse kapelen een schilderij met stippen. Om zijn haat voor Hockney nog maar eens te onderschrijven, schrijft Pontzen dat Damian Hirst tenminste nog een statement maakt en wel deze: 'om niet langer de romantischeschilder uit te hangen. En het lijden aan zijn assistenten over te laten.'

Ik vind het fantastisch wat Hirst doet, hij moet volgens mijerg slim zijn, maar als dit het statement is wat je wilt maken dan heeft datniet zoveel meer met kunst te maken. Hij zal ook moeten vrezen voor zijn reputatie, dit is namelijk het statement van een bankier en die zijn de laatste tijd heel erg uit.

Slow Journalism

2012-01-19T23:05:00.001+01:00

Ooit solliciteerde ik bij de VPRO televisie, maar dat was voor een stageplaats. Achteraf hoorde ik dat sommigen zich tijdens het gesprek hadden afgevraagd of ik wel konluisteren. Het bleek mee te vallen, ik kon luisteren. Vandaag heb ik opnieuwgesolliciteerd. Samen met Peter Michiel Schaap hoop ik hoofdredacteur te wordenvan Noorderbreedte, een blad over Noord Nederland. Het interessante is dathet iets weg heeft van een vakblad over het landschap maar dan voor een breedpubliek, precies de doelgroep waar ik nu al veel voor schrijf.

Strijd

2012-01-18T23:30:00.000+01:00

Vanochtend was de Lieve G verwikkelt in een soortafwasstrijd met de vuile vaat van gisteren. ‘Hier kan ik dus heel slecht tegen,dat er ‘ s ochtends nog afwas staat als ik het ontbijt wil maken.’ Ze greepnaar de fles afwasmiddel om nog wat extra zeepsop op het schuursponsje te doen,maar het was de fles zeepsop niet, het was een open geschroefd koffie blik. Deinhoud viel letterlijk in het water. Het was grappig om te zien en eigenlijkhad ik wel willen lachen, ware het niet dat er nu geen koffie meer was en daarkan ik dan weer heel slecht tegen; een ochtend zonder koffie.

Leedvermaak

2012-01-17T23:22:00.000+01:00

Afgelopen kerst hoorde ik het al op de radio:’Eenzameouderen kunnen kerst vieren bij het Leger des Heils.’ Deze noodkreet leek me veroorzaakt door de commercie. Inreclames komt rond de kerstdagen het beeld naar voren dat je gezellige dingen doet metfamilie (en maar proppen met zijn allen, want dat is waar het in reclameswerkelijk over gaat). In de NRC lees ik dat de directeur van het Ouderenfonds,Jan Romme, een interessante oplossing heeft voor eenzame ouderen: ‘Gavrijwilligerswerk doen, dan zie je vaak dat anderen het veel slechter getroffenhebben dan jij.’Sadisme en leedvermaak als remedie tegen eenzaamheid. Een interessante gedachte. Misschien moet de oudere tijdens het vrijwilligerswerk de eigen eenzaamheid actiever bestrijden door de ander af en toe in het oor te fluisteren: ’Denkt u wel eens aan het moment dat ik weer weg ga en hoe eenzaam u dan zult zijn? Erg he? Ja ik ken het wel, heb ik ook erg veel last van gehad. Tegenwoordig praat ik het van me af.’

Paradox

2012-01-16T22:00:00.001+01:00

Het is fascinerend om te lezen dat in de voorrondes van deverkiezingen voor een Republikeinse presidentskandidaat, Mitt Romney president Obamaervan beschuldigt Amerika in Europa te willen veranderen. Er wordt natuurlijk socialisme mee bedoelt; betaalbare gezondheidszorg voor iedereen en andere egaliserende ingrepen. De haat voorEuropa heeft volgens mij te maken met een fenomeen dat Ian Buruma en AvisaiMargalit Occidentalisme hebben genoemd, een kernbegrip om de haat voor het Westen mee te omschrijven die ondermeer de Talibaan kenmerkt. Hun theorie isechter dat het Occidentalisme uit het Westen of Europa zelf afkomstig is. Hetheeft z’n wortels in het Duitse romanticisme waarin gesproken wordt over het Westerse komfortismus (daarmee werd Frankrijk bedoelt) tegenover het Duitseheldendom. Democratie leidt totgezapigheid terwijl de oude aristocratie nog instaat was tot grootse daden. Eenliefde voor grootste heldendaden is ook Amerika niet vreemd. Denk aan hetgeloof jezelf in het leven vooruit te katapulteren en tot grote rijkdommen tekomen. Het veroordelen van Europa heeft dus ook z’n wortels in het Occidentalisme, een in romantisch idealisme gedrenkte afschuw van komfortismus.In zijn voetnoot vanmorgen in de Volkskrant beargumenteert Arnon Grunberg dat de staat die van bovenaf bepaalt wat goed is voor zijn burgers, behoort tot de kenmerken van totalitaireregimes. Arnon Grunberg heeft sinds kort een vergunning om in Amerika belastingte betalen.Ook Grunberg koestert een overdreven angst voor de welvaartsstaat, misschien hoort dat wel bij het verkrijgen van een greencard. Het verschaft je het recht om te mislukken.

Ovenstanden

2012-01-15T11:19:00.001+01:00

Noem mij sentimenteel, maar ik raak soms ontroert van onze gasoven in Groningen. Aan de binnenkant van de ovenklep staan de ovenstanden vermeldt met daarachter de mogelijkheden die deze verschillende ovenstanden met zich meebrengen. Met stand 1 kun je bijvoorbeeld borden verwarmen en schuimgebak maken. Stand 4/5: Volledige maaltijden gaar maken en een bruin korstje geven. Ik vind dat ontroerend. Maar de beste tekst vind ik die bij stand 5/6: Vers maken van oud brood.

Overigens doen al die ovenstanden het niet, de oven kan alleen aan of uit.

Worst

2012-01-14T23:32:00.000+01:00

Vandaag was ik bij de opening van Food Forward, eententoonstelling ter afsluiting van een meer jaren programma van Stroom Den Haag over de invloed van voedsel op onze cultuur. Voordat de deuren opengingenwerden de deelnemende kunstenaars geïnterviewd. Een van hen, de Ier JohnO’shea, is een vegetariër met heimwee naar de black pudding (bloedworst). VoorStroom ontwikkelde hij, inclusief een steekhoudend business model, demogelijkheid om black pudding te maken zonder het dier te doden.Bloedworst gemaakt door middel van bloedtransfusie. Dit toont wat mij betreft aan dat het vegetarianisme een snobistische kant opgaat (als het dat niet altijd al was). Terwijl bloedworst vroeger een bijproduct was van het slachten, gewoon omdat we niet graag iets weggooien, worden dieren nu buiten de voedselketen gehouden en hoeven ze alleen zo nu en dan naar de bloedbank. Deze worst is uiteraard niet te betalen, maar je kan er volgens O'shea wel een schoon geweten aan over houden. Dat is maar de vraag, de footprint van deze dieren is waarschijnlijk vrij hoog, je moeten ze eten geven en ze produceren mest, maar het rendement is tamelijk laag. Wat in dit geval goed is voor de vegetarier is slecht voor het milieu.

Het meest surrealistische werk dat werd tentoongesteld was vanArne Hendriks, die al een aantal jaren geleden een project lanceerde dat hij ‘The incredible shrinking man’ noemt.

De vraagis eigenlijk: wat als we maar 50 centimeter hoog zijn? Dan kunnen we van eenbloemkool met tien man eten, is zijn redenering. Het is een gedachte-experimentdie hij tot het uiterst doorvoert. Surrealistisch? Hij vindt zelf van niet,want we worden ieder jaar wel langer met z’n allen, waarom zouden we dan ookniet kleiner kunnen worden?

Enemy

2012-01-13T22:00:00.003+01:00

Ik lees een interessante passage in George Orwell’s hommageaan Catalunya die gaat over zijn tijd bij de republikeinse militie tijdens deSpaanse burgeroorlog: “It appeared that even in Barcelona there were hardly anybullfights nowadays; for some reason all the best matadors were fascists.“ (p.18)Een prettig leesbaar non fitcie boek trouwens waarin ondermeer dit soort grappige zinnen voorkomen tussen haakjes (Benjamin Spoke English – terrible English). Ook leer ik zo nu en dan iets over loopgraven: “ In Trenchwarfare five things are important: firewood, food, candles, tobacco and the enemy.” (p.25)

Matrassen

2012-01-12T22:21:00.000+01:00

Vandaag heb ik tijdens een diner in Scheveningen vrij langgesproken met een handelaar in matrassen. Hij heeft zich ingekocht in eenfabriek en brengt drie merken op de markt. Ze werken niet via tussenhandelarenmaar verkopen hun product via internet. ‘Natuurlijk heb je wel showrooms nodig,dus wij leveren topmatrassen aan een hotel tegen fabrieksprijzen met alsvoorwaarde dat er een foldertje van ons op het nachtkastje ligt, iedere kamer van zo'n hotel zie ik als de ultieme showroom. Wil je thuisnet zo lekker slapen als in het hotel? Dat kan, ga naar www.Matrassendepot.nl’

Matrassen hebben mijn aandacht, al eerder schreef ik er hier over. Als het schrijven van boeken niks wordt, ga ik in de matrassenhandel.

Heidi

2012-01-11T23:59:00.001+01:00

Ik las dit op de verpakking van een chocolade reep: "Heidi Dark Extreme is about walking that extra mile when everyone else has abandoned the race. Its about the fire the keeps you going."Kijk: de bokalen winkel gisteren ging ook over winnen. Maar wat er goed en sympathiek was aan de bokalen winkel, dat is er fout aan deze chocolade reep; het is pretentieus en het smaakt naar kaarsvet.

Bokalen

2012-01-10T22:00:00.007+01:00

Vandaag heb ik een printer cartridge opgehaald bij de refillwinkel in de Fahrenheitstraat. Op de terugweg nam ik een andere route en benzodoende op een wonderlijke manier verdwaald. Ik kwam onder meer langs een zeeroude winkeletalage met een hoge en brede winkelruit. Hierachter zag ik honderdenbokalen. In tientalle rijen stonden ze tegen de achterwand opgesteld. Zeglommen metaalachtig in het grijze middaglicht. Totaal verbluft door ditontroerende aangezicht stapte ik van mijn fiets. Er ging een fris soort optimisme van deze winkel uit, alsof het wilde zeggen dat er vooriedereen wel wat te winnen viel, in elke denkbare categorie. Ik had nog nooitzoiets gezien. Even zag ik een vitrinekast voor me in mijn eigen woonkamer. Eengouden beker voor dressuur, een tweede prijs voor waterpolo (dat is eenteamsport, ben ik minder goed in), winnaar Europese kampioenschappen schaken(niet alleen ben ik fysiek superieur, ook mentaal sta ik mijn mannetje) en zonog wat sporten die ik nog nooit beoefend heb. Daarna fietste ik verder en dacht aan mijnherinneringsmedaille voor het schaatsen op natuurijs vorig jaar. Of was datalweer twee jaar geleden? Ik vraag me af of het er dit jaar nog van komt.

Humeur

2012-01-09T22:00:00.001+01:00

Onlangs verklaarde ik op deze plek dat ik weinig poëzie las.Niet alleen in de boekhandel maakte dit iets los, ook bij anderen werd er eengevoelige snaar geraakt. Zo kreeg ik per mail het Alpejagerslied van Paul vanOstaijen toegestuurd. Ik moet toegeven: Het gedicht is van eenonwaarschijnlijke schoonheid. Er gebeurt nagenoeg niets, maar je krijgt erontegenzeggelijk een goed humeur van.

Alpejagerslied

Een heer die de straat afdaalt

een heer die de straat opklimt

twee heren die dalen en klimmen

dat is de ene heer daalt

en de andere heer klimt

vlak vóór de winkel van Hinderickx en Winderickx

vlak vóór de winkel van Hinderickx en Winderickx van de

beroemde hoedemakers

treffen zij elkaar

de ene heer neemt zijn hoge hoed in de rechterhand

de andere heer neemt zijn hoge hoed in de linkerhand

dan gaan de ene en de andere heer

de rechtse en de linkse de klimmende en de dalende

de rechtse die daalt

de linkse die klimt

dan gaan beide heren

elk met zijn hoge hoed zijn eigen hoge hoed zijn bloedeigen hoge

hoed

elkaar voorbij

vlak vóór de deur

van de winkel

van Hinderickx en Winderickx

van de beroemde hoedemakers

dan zetten beide heren

de rechtse en de linkse de klimmende en de dalende

eenmaal elkaar voorbij

hun hoge hoeden weer op het hoofd

men versta mij wel

elk zet zijn eigen hoed op het eigen hoofd

dat is hun recht

dat is het recht van deze beide heren

Decadentie III

2012-01-07T23:30:00.003+01:00

De ‘edele wilde’ is altijd een Westerse fantasie geweest om te verwijzen naar een 'oorsprong' of 'oorspronkelijkheid' van de mens, oftewel de mens zoals die hoort te zijn. Vooral Rousseau zag intechniek en vooruitgang een probleem voor sociale verhoudingen tussen mensen.De 'edele wilde' bleek echter ook nare trekjes te hebben. Sommige indianenstammenin de Amazone begraven hun geestelijk gehandicapte kinderen levend. Dat voldoetniet helemaal aan het Westerse ideaal van een nog ‘maagdelijk’ natuurvolk. In dereisbijlage van Volkskrant van dit weekend lees ik over de Goyaki guidingschool die de Masai onder andere bijbrengen dat ze beter niet iedere leeuw dieze tegenkomen aan hun speer kunnen rijgen. Er wordt gesproken over ‘leeuwenmelken’. Het idee is dat ze hun spoorzoekerskennis in kunnen zetten om toeristennaar de dieren te leiden en daar geld aan te verdienen. De Goyaki guiding school is eenopleidingsinstituut voor de edele wilde. Dat wil zeggen: de Masai leren zich te gedragen volgens een Westers natuurideaal, waarvan we graag geloven dat die bestaat, maar waar we onszelf niet graag aan houden. In de Westerse hunkering naar het authentieke wordt niet geschroomd om de werkelijkheid een handje te helpen.

Decadentie II

2012-01-06T23:30:00.005+01:00

Vanavond kwamen we bij de buurjongen terecht. De bijeenkomst werd omgedoopt tot een verlate oud-en-nieuw-viering. Er was champagne en de buurjongen verteldeover zijn cruise op de Galapagos op een grote catamaran. Er was een Brits meisje aan boord geweest die zich vol vrat tijdens het buffeten dat dan uitkotste in haar privékajuit. Het ging met andere woorden om decadentie. Iedereen sprak er schande van. Ikvind dat ze dat zelf moet weten. Dat de andere reizigers dit afkeuren, betekent alleen maar dat de meerderheid hun eigen moraal willen opdringen aan een minderheid. Ze zijn gewoon nog niet klaar voor de ware decadentie. Dat is: De etiquette van het het overgeven en Boulimia als ultieme vorm van beleefdheid. Vreten en dat dan uitkotsen voor de vele bijzonder vogelsoorten die er zijn. Of vissoorten natuurlijk.

Suggestie

2012-01-05T23:50:00.001+01:00

Gisteravond heb ik ‘A visit from the Goon Squad’ vanJeniffer Egan uitgelezen, een ingenieus verhaal, soms op opvallende wijzevertelt. Zo zit er een PowerPoint presentatie in verwerkt van de dochter vaneen van de hoofdpersonages die iets vertelt over een onderzoek van haarbroertje naar de pauzes is popsongs. Het gaat onder meer over de reacties vanhaar ouders op dit curieuze onderzoek. Dat verhaal, vertelt via de PowerPoint,zit zo goed in elkaar met steekwoorden en gafiekjes, dat het gaat leven in jehoofd. Het doet met denken aan Japans eten, sushi, dat als het op je bord ligtniet zoveel voorstelt, maar eenmaal geconsumeerd allerlei onverwachte gebieden in je hersenen aanspreekt.

Fireworks in Burj Khalifa, Dubai New Year 2012

2012-01-04T00:45:00.000+01:00

Decadentie I

2012-01-03T23:30:00.001+01:00

Een gemiddelde Emirati heeft acht auto’s. Om van hun geld afte komen kopen mensen geen auto maar een speciaal nummerbord. Hoe lager hetcijfer op je nummerbord, hoe meer prestige dit oplevert. Miljoenen euro’sworden er betaald voor een laag cijfer. Het is dus ook zo dat mensen hun auto’swel eens doorverkopen maar dan hun eigen nummerbord bewaren. Een vriend heefter oud en nieuw gevierd. Vanaf het grootste gebouw ter wereld - de Burj Khalifatoren in Dubai is 860 meter hoog (de beide twintowers op elkaar) – werd vuurwerkafgestoken voor de duur van twintig minuten. Voor echte decadentie moeten we nogsteeds in de leer bij de Arabieren.

Nadrukkelijk

2012-01-02T23:30:00.000+01:00

Vandaag heb ik me over laten halen nog een keer naar de filmte gaan. ‘We Need to talk about Kevin’ is een film over de moeder alsmedeplichtige van een moordenaar omdat ze hem gebaard heeft. Dit interessantethema zou misschien als roman beter werken. Nu was het moeilijk om in het hoofdvan de moeder - gespeeld door Tilda Swinton – te kijken. Haar koolzwarte ogen bewaren vanaf het allereerste begin de gruwelijke waarheid. Zo is de film ook opgebouwd. We weten alles al, daarom staat ieder beeld bol van de symboliek. Zelfvonden we, bij de nabespreking, dat de kleur rood iets te nadrukkelijk in beeldkwam.

Dromen

2012-01-01T23:00:00.003+01:00

Vanavond zag ik The Artist. Een grotendeels stomme film overde opkomst van de geluidsfilm en hoe acteurs uit die periode bij het vuilnisworden gezet. Films uit het tijdperk van de stomme film waren vaak simpeleliefdesverhalen. The Artist was ondertussen ook een simpel liefdesverhaal.Dat hoeft niet vervelend te zijn, maar in dit geval werd het nergens echt pijnlijk. Misschien doet de film ook een beetje aan het werk van Woody Allen denken, je moet de films nooit letterlijk nemen, maar altijd met een drie dubbele knipoog. Het is een film over films die nergens over gaan engaat zelf ook nergens over. Dat het ook anders kan heeft Tim Burton laten zien met Ed Wood. Ook een filmover de B-filmindustrie, maar vooral een verhaal over de regisseur Ed Wood die tevergeefs zijn dromen op film probeerde te vangen.

Bonen

2011-12-31T17:27:00.000+01:00

‘Ik lees bijna geen poëzie,’ zei ik tegen de vrouw van deHaagse Boekerij in de Frederikstraat die ik een warm hart toedraag omdat zemijn boek middenin de etalage heeft staan. Ze keurde mijn gebrek aan interessevoor poëzie af. ‘Het is ook fantastisch om gedichten uit je hoofd te leren,’zei ze, ‘dan voel je letterlijk de verrijking als een buffer in je opgeslagen.’Buiten reed ik naar Inproc (Indisch producten compagnie) een paar honderd meter verderop om koffiebonen te kopen, van die zwartglanzende Italiaanse bonen, mooi om naar te kijken en ze ruiken heerlijk. Inmijn tas zat de bundel ‘Neem me mee, zei de hond’ van Wim Brands, daar had ikveel goeds over gelezen en ook Wim Brands draag ik een warm hart toe.

Profetisch

2011-12-30T23:30:00.000+01:00

Vanavond hebben we een klein festivalletje aangedaan metouderwetse attracties en bier. We waren net op tijd om de draaimolen in tekunnen. Het was zo’n ouderwets ding met stoeltjes aan kettingen. We zijn eringeweest. Achteraf zei de lieve G: ‘Onderschat dit niet, zo’n draaimolen is nietniks.’ Ze had gelijk natuurlijk. Later reden we onder de elleboog kastanjes vande Sophialaan. De kastanjes hadden een gedraaide stam. ‘Dit zijn draaikastanjes,’zei de lieve G die blijkbaar in een profetische stemming was.

Boos, arm en oud

2011-12-28T23:30:00.000+01:00

Gerry van der List heefteen boek geschreven over de boze blanke Nederlander, maar hij wil niks wetenvan het woord boos. ‘Boos klinkt alsof je verongelijkt zou zijn, maar veelmensen hebben een goede reden om zich op te winden over de massamigratie,’ zei hijvandaag op radio 1. Boos, is dus een beladen woord. Iets soortgelijks hoorde ikook al over armoede. Dat schijnt er te zijn in Nederland, maar premier Rutteheeft niets met dat woord. Misschien heeft hij gelijk. Er komt zelfs eenclubblad voor arme mensen met daarin tips om goedkoop te koken. Vandaag las ikhet interview met Wim T. Schippers in de Volkskrant. Wim heeft dan weer niks met het woord oud omdat er vaak een negatieve connotatie aan kleeft. ‘Als je een waardeoordeelhecht aan oud of niet oud zeg je eigenlijk dat je weet waar het leven omdraait. Waarom zou de zin van het leven het hoogst zijn op een bepaaldeleeftijd? Totale onzin.’ We leven in een tijd waarin woorden stuivertje wisselen;wat ooit negatief was is nu positief en omgekeerd. Het politiek klimaat heeftinvloed op de taal. Denk aan de asielzoeker, dat was ooit een woord dat begrip opriep. De Asielzoeker had onze hulp nodig. Het woord had dezelfde status als armoede. Maar het is allemaal veranderd. De armen heten vandaag de dag lui en asielzoekerszijn fortuinjagers. De boze blanke Nederlanders, Henk en Ingrid, zijn nietzomaar boos; Ze hebben gelijk. Volgens Gerry van der List althans, al isdie dan weer oud.

Sprong in het diepe

2011-12-27T23:30:00.000+01:00

In de Volkskrant van dit weekend staat een uitstekendartikel van de historicus Eelco Runia over kapitale beslissingen zoals deinvoering van de Europese munteenheid. Historische beslissingen worden nooithelemaal met het volle verstand genomen. Wie de bestaande orde wil veranderenmoet dat op de gok doen. Runia stelt dat we vervolgens een gezamenlijk probleemhebben om aan te werken. Een Europees probleem. Er is van alles af te dingen opde Europese muntunie, sommigen willen haar afschaffen, maar in werkelijkheidis dat helemaal niet aan de orde. Iedere stap in het Europese project is totnog toe gedaan zonder precies de problemen te kunnen overzien waar we meegeconfronteerd worden. Een Econoom als Arjo Klamer die voorstelt om weerterug te gaan naar kleinere overzichtelijke sociale verbanden, spreekt in common-sense-achtige bewoordingen. De muntunie is volgens hem 'onnatuurlijk'. Maar hij vergeet daarmee dat vooruitgang, wat dat ook moge betekenen,niet per se gebaat is bij een continuering van zogenaamd natuurlijkeprocessen. De mens is juist een meester in het creëren van kunstmatige omgevingen waar hij zichzelf dan weer op moet zien aan te passen. De mens is niet per se opzoek naar rust en stabiliteit, maar zoekt ook naar projecten om z'n tanden in te zetten. Het volk mag dan morren, maar het volk bestaat niet, dat zijn slechts de fictieve voetsoldaten die Arjo Klamer in stelling brengt om de Euro aan te vallen.

Kleven

2011-12-26T23:52:00.000+01:00

Ik heb een oom die jarenlang de uitdrukking ‘het levenkleeft’, bezigde. Hij zei het vaak zomaar, dacht ik, als stopwoordje. Nooit begreep ikwat dit betekende, totdat ik onlangs de Andere Tijden-uitzending met WubboOckels zag. Hij zei namelijk letterlijk dat hij niet kon wennen aan het levenop aarde omdat alles na zijn ruimtereis leek te kleven. Zijn vrouw vertelde dat als ze met Ockels ging zwemmen, ditnooit normaal zwemmen was, maar dat hij dan meestal onderin het zwembad lag omhet gevoel van gewichtloosheid te simuleren. Vanavond zei mijn neef, bij wie we kerst hebben gevierd: 'Alleen met snowboarden vergeet ik al mijn problemen.' Dat heeft dus daarmee te maken, de zwaartekracht die is omgezet in snelheid verlost je van het (k)leven.

Verstoppertje

2011-12-25T21:31:00.000+01:00

In de kleine uurtjes van vrijdagnacht zag ik het programma Nachtzoen. Rob Visser, voormalig dominee uit Apeldoorn en vandaag de dag betonboer te IJburg, was te gast. Hij kan goed vertellen. Jezus noemde hij een maggiblokje van God en in Genesis ziet hij eenaanmoediging tot spel. Durf te spelen! Dat is de boodschap uit Genesis volgens Rob Visser. Adam speelt ten slotte verstoppertje voor God. Als je gevonden wordt is het spel voorbij en moet je weer wat nieuws verzinnen.

Overleven

2011-12-24T23:46:00.000+01:00

Afgelopen vrijdag werd ik met Melle Smets geïnterviewd op radio 1. We hadden tijdens de uitzending contact met het luchtverkeerscentrum in Moskou. Dat was een cadeautje want de relatie tussen kosmonauten en onze tocht over de snelweg was snel gelegd. Wim Brands maakte na en tijdens de uitzending de opmerking dat mensen zoals wij (daarmee bedoelde hij zichzelf, Melle en ik) waarschijnlijk gek zouden worden in de ruimte. Misschien heeft hij een punt. Om op de snelweg te overleven heb je juist een grote fantasie nodig want je moet in een betonblok soms een kookeiland kunnen herkennen, maar in de ruimte kun je die fantasie beter afknotten. Je moet je niet gaan voorstellen dat er iemand van buiten door de raampjes van het ruimte station naar binnen kijkt, voordat je het weet is het nog waar ook.

Dingen leren

2011-12-23T23:30:00.000+01:00

Vannacht in de trein vanuit Amsterdam zat er een farmaceut in de trein dieons de ins en outs van de nanotechnologie in de medicijnindustrie uit de doekendeed. ‘Als je pijn hebt in je kies en je neemt een aspirientje dan zit hetaspirientje ook in je tenen, dat zal binnenkort anders zijn, dan komt hetaspirientje alleen op de plek waar die effectief hoeft te zijn.’

Ingeburgerd

2011-12-22T23:39:00.001+01:00

Groningen: Op weg naar de schaatsbaan reed ik in een punaise. Toen ik mijn band had geplakt, kon ik opnieuw beginnen; ik had een gaatje over het hoofd gezien. Van de schaatsbaan naar het Italiaanse restaurant Da Vinci reed ik tegen het verkeer in op de stoep, anders moest ik omrijden. De stoep bleek een catwalk te zijn met aan het einde een motoragent. Veertig euro boete.
In het restaurant leek mijn geluk ten goede te keren. 'Wilt u wat drinken van het huis?' vroeg de dame achter de tapkast, alsof ze wist dat ik net een bekeuring had gehad. 'Wat aardig,' zei ik en ging ontroerd op het aanbod in. Terwijl ik daar zo zat besloot ik de pizza toch maar aan de bar op te eten. 'Dan moet hij het biertje wel betalen, we trakteren alleen als iemand de pizza meeneemt,' zei de maitre. Misschien beeldde ik het me in, maar door die opmerking kreeg ik het gevoel dat deze Italiaan, ondanks zijn accent, behoorlijk goed ingeburgerd was.

Project

2011-12-21T23:48:00.000+01:00

De beroemde Spaanse gewoonte om je op straat te bezattenwordt aan banden gelegd. Althans in Barcelona, maar daar leggen ze wel meertypisch Spaanse gebruiken aan banden, denk aan het ritueel slachten van stierenin de Arena. Het doden van dieren mag blijkbaar alleen nog achter geslotendeuren en het drinken in het openbaar levert kroegen te weinig op. Ooit las ikin een reisgids uit de jaren vijftig de volgende opmerking: ‘Den Spanjaard zal op u wellicht de indruk wekken eenvagebond te zijn, maar het is zijn gewoonte om veel op straat te leven wegenshet mooie weer. Ga gerust eens naar hem toe voor een praatje, ze zijn reuze vriendelijk.’

Dat is misschien toch het nadeel van het Europese project,we gaan steeds meer op elkaar lijken.

Dingeman

2011-12-20T23:30:00.000+01:00

De lieve G zegt soms dat ze een kind wil. Of ze wijst op haar buik en zegt: ’Daar moet een mens in.’ Ik lach schaapachtig om zulke opmerkingen en zeg dan dat ik nog even iets moet afmaken. Zijn dit de alsmaar harder klinkende alarmbellen van een biologische klok? Misschien wel, maar ik denk nog eerder dat het de zogenaamde sociale omgeving is. Vriendinnen die net doen alsof het de normaalste zaak van de wereld is en kinderen op de wereld zetten met namen als Euphemia en Menzo. Namen die bij mij een mengeling van Griekse tragedies en lang vervlogen voetbal oproepen. Gelukkig heeft de Lieve G al een naam bedacht die in originaliteit niet onder doet. Dingeman moet ons kind gaan heten. Hoe vaak ik die naam ook uitspreek, het blijft onnatuurlijk klinken. Dat maakt het ook wel weer goed.

Dingen bekijken

2011-12-19T23:30:00.000+01:00

Vaclav Havel en Kim Jong Il zijn dood gegaan in dezelfde week. Waarschijnlijk in hetzelfde weekend. Met Kim Jong Il weet je het nooit zeker, want waar Havel de held van de waarheid en bevrijder van het communisme was, daar was Kim Jong Il de vleesgeworden leugen van het communisme. Het officiele staatsverhaal stelt dat bij zijn geboorte in de winter, bloemen begonnen te bloeien. Wat je van Kim Jong Il ook kunt zeggen; hij hield er in ieder geval van om naar dingen te kijken en dat zal hij voor altijd blijven doen op de vele honderden foto's die van hem gemaakt zijn.

Kabinet

2011-12-18T21:18:00.002+01:00

Gisteren hebben we Snelwegverhalen officieelten doop gehouden. Het was een geslaagde avond, met lekkere hapjes, leukemensen en voldoende drankjes. Voor diegenen die het gemist hebben is het snelwegkabinet metsterke verhalen nog twee weken te bezichtigen in Het Wilde Weten.

Reservaat

2011-12-16T17:53:00.000+01:00

In een oude Groene Amsterdammer las ik eenartikel van Kevin Kelly (oprichter van het blad Wired) over de wereldwijdecommunicatienetwerken die inmiddels net zoveel verbindingen kan maken als onsbrein. Er zijn ‘bits’ in het netwerk aangetroffen die niet zijn te tracerennaar hun bron. Die bits zijn dus door het systeem zelf gemaakt. Kelly komt tot de conclusie dat hetsysteem een soort autonomie heeft bereikt. Het deed me onmiddellijk denken aanhet mysterieuze Higgsdeeltje waarvan binnenkort het bestaan wellicht wordtaangetoond. Het internet is net als CERN een deeltjesversneller waarin doortoedoen van botsingen vreemde deeltjes zijn waar te nemen. Steeds meermenselijke systemen beginnen er zo langzamerhand hun eigen dynamiek op na tehouden. Denk aan de wereldeconomie, kunnen we daar echt de bankiers de schuldvan geven? Waarschijnlijk niet, daar is het systeem te complex voor. Naar analogie hiervan kunnen we ook stellendat de waarderingen voor hun verdiensten niet reëel zijn te noemen. Bankiers krijgen een bonus als ze 500 miljard voor hun bank hebben verdiend. Maar dathebben ze natuurlijk helemaal niet zelf verdiend, ze zijn slechts een actor binneneen systeem dat er jaren over heeft gedaan om zo te groeien. De vraag wat nu natuuris en wat cultuur, wordt steedslastiger te beoordelen. Maar ik denk dat we het kapitalisme maar eens tot eennatuurreservaat moeten gaan bombarderen. Dat wil zeggen: hek eromheen en sterk reguleren en in de gaten houdenom het tegen zichzelf te beschermen.

Advies

2011-12-14T23:30:00.000+01:00

Ik was al een tijdje opzoek naar een plastic blokje dat zich klemzet in een vierkante buis (van een karretje) als je er een zwenkwieltje indraait. U begrijpt dat het lang heeft geduurd voordat ik dat kon vinden, simpelweg omdat ik niet uit mijn woorden kwam. Door het desbetreffende blokje mee te nemen naar verschillende winkels ben ik uiteindelijk vandaag toch op de juiste plek terecht gekomen. Bernard Sanders, aandrijftechniek op het bedrijventerrein De Binckhorst bleek te hebben wat ik zocht. Al was het wel weer een ander model. Dit soort winkels, die hebben wat je zoekt, worden zeldzaam. Ze bestaan alleen nog omdat ze een aantal zeer grote klanten hebben. De winkel had ook een indrukwekkende verzameling messen in een vitrinekast. Van het een kwam het ander en de man die me hielp liet me al snel een gigantisch kapmes zien, dat hij om de een of andere reden onder de toonbank had liggen. 'Hiermee heb ik me door de Surinaamse jungle gekapt,' zei hij trots.

Toen ik de winkel verliet gaf hij me nog een advies: 'Zorg dat je chloortabletten bij je hebt als je de jungle ingaat, het kan je leven redden.' Probleem is nu dat ik weer helemaal vergeten ben hoe dat uitzettende plastic blokje nou heet, dat ik daar gekocht heb. Al wil ik niet ontkennen dat het advies over de jungle ook wat waard is.

Wolken

2011-12-13T01:51:00.000+01:00

Er is wat aan de hand met wolken envormgevers (mooimakers, zoals Matthijs van Nieuwkerk ze zo treffend noemt). Alsje het eenmaal hebt gezien, krijg je het niet meer van je netvlies; de tweetorens van Winy Maas, voor een opdrachtgever in Seoul, verbonden door een ‘wolk’van appartementen doet volgens sommigen denken aan de aanslag op de Twin Towers.Ik ben bang dat het ontwerp van Winy Maas met meer betekenis wordt opgeladendan hij er zelf achter had gezocht, maar ja, dat is wel vaker met wolken hetgeval.

Bestaansrecht

2011-12-12T00:57:00.000+01:00

Simon Blackburn schrijft in The Stone, hetfilosofie katern van de The New York Times, een aardige column over David Humedie beweert dat de ratio beheerst wordt door onze passie en hoe fel hier in defilosofische wereld op gereageerd werd en nog steeds.

‘Hume crafts a straightforward andentirely plausible account of what it is for things to matter to us as they do.

So why the panic? Plato taughtphilosophers to regard themselves as the special guardians of reason: mandarinswhose cozy acquaintance with the forms, or with logic, or with rationalityentitles them to special authority in the deliberations of mankind. Take awaythe role and you destroy a whole professorial raison d’être.'

En dat bestaansrecht, daar houden filosofenzich krampachtig aan vast. Maar dat lijken we allemaal te doen.

In het hysterische twitterklimaat waarinwij leven is iedereen ineens poortwachter van zijn eigen bestaansrecht geworden.We zijn de rede aan het verdedigen, of in elk geval onze rede. Blackburn zegt dat de afwezigheid van rationaliteit,een van de grootste angsten is van deze academici, maar dat geldt misschien welvoor mensen in het algemeen. Onze eigen tekortkomingen worden als morelewaarheid gepresenteerd in plaats van een stukje van de waarheid die onstoevallig goed paste in een twitterbericht.

Positief denken

2011-12-11T23:09:00.001+01:00

De neo-liberalen zeggen dat decrisis niet aan hen te wijten is omdat ze simpelweg niet radicaal genoeg zijngeweest. Ze willen het graag nog eens proberen. Sommige kankerpatienten zeggen iets vergelijkbaars als ze ondanks hetpositief denken (gepromoot door de organisatie pink ribbon) toch weer ziekworden: ‘Toch te weinig sinasappelsap gedronken.’ Ik herken hierin iets van het manifest van het Surrealisme, geschreven door Andre Breton.

‘We hebben geen voornemen om de zeden van demensheid te veranderen, maar we trachten de broosheid van de gedachte aan tetonen en op welke verschuivende grondvesten we onze bevende huizen gebouwdhebben.’(andre Breton 1925, citaat uit een samenvatting van het manifest door hemzelf)

We hebben teveel geleend, het systeem vankrediet verlenen is doorgeschoten en zo is de hypotheekcrisis ontstaan. Dekrediet verlening bleek een broze gedachte, geen absolute waarheid. Misschien hebben we de ketenen nog niet voldoende bevrijd, zoals de neo-liberalen zeggen, om waarlijk surrealistisch te zijn moeten we geloven dat de crisis in ons hoofd zit en ook louter met positief denken verdreven kan worden of natuurlijk door gewoon meer sinasappelsap te drinken.

vluchtroutes

2011-12-10T22:00:00.008+01:00

Gisteren las ik in de Volkskrant krant een aardiginterview met de architecte Tsaiher Cheng. Ze heeft van de gemeente Amsterdamopdracht gekregen om de ruimtelijke kwaliteit van de wallen te onderzoeken. Eenvan haar conclusies is dat de hele smalle steegjes het beste werken en dat daarhet meest verdient wordt. Dit komt omdat het in smalle steegjes makkelijker is contact te leggen volgens de architecte, maar het heeft er volgens mij ook mee te maken dat steegjes doen denken aan een vluchtroute. Je kan er heimelijk inschieten en weer uitschieten. Ondertussen is er van alles gebeurd, maar dat alles blijft verborgen in de duistere steeg. In een stad heb je pleinen nodig, maar ook steegjes om te ontsnappen aan de openbaarheid.

Verheerlijking

2011-12-08T23:50:00.004+01:00

Studio Job was gisteren in de talkshow 'De wereld draait door', een vriend van mestuurde de link. Job en z'n partner mochten praten over hun werk, maar deaanleiding was de weigering van een tafelkleed door het Groninger museum waaropstyllistische afbeeldingen van prikkeldraad, wachttorens en doodshoofdenstonden. Ook ontwierp hij een poort voor een verzamelaar. De poort symboliseerttwee schoorsteenpijpen en een boog van rook. Flirten met de beeldtaal van het concentratiekampis niet niks, dan moet je je verhaal klaar hebben. Hij had moeten zeggen: ‘Concentratiekampenzijn Disney geworden, ik vergroot dat alleen maar uit.’ Hij had moeten zeggen: ‘ikben heel erg blij dat er zo wordt gereageerd, want daaruit blijkt dat hetmensen nog echt aan het hart gaat.’ Tegen Felix Rottenberg, die vroeg of hijhad nagedacht over de overlevenden van de kampen, had hij moeten zeggen: ‘Felix,die vraag is irrelevant. Ook als er geen overlevenden waren geweest zou ditbeeld schokkend moeten zijn.’

Dat Job geen kunstenaar is, bewijst ook het Groninger museum. In 2002stelden ze ten slotte al de Chapman brothers ten toon. De Chapman brothersmaakten schitterende, maar gruwelijke maquettes van concentratiekampen met skelettenen in het midden de ruïne van een McDonald’s. Vele malen heftiger dan wat Jobheeft gemaakt. Het verschil is dat het ene kunst is en het andere een kitscherigeverheerlijking en omhelzing van een beeldtaal die de nazi’s plezier had gedaan.

Tijgergracht

2011-12-07T23:22:00.000+01:00

Vandaag trof ik op internet: ‘De Heele wereldrond’, een boek met observaties van over de hele wereld gepubliceerd door hetGroningse Noordhof-Smit in 1883. De auteur J. J. A. Goeverneur komt ook in Bataviaen hij meldt direct dat het erg tegenvalt.

‘De eerste kennismaking met de hoofdstad vanNederlandsch-Indië is ons wel wat tegengevallen. Weinig levendigheid op dereede, en binnen de stad zelve gemis van dat gewoel in de straten en op depleinen, waardoor de Europeesche handelsplaatsen zich onderscheiden.’

Wat blijkt nou: iedereen is naar de buitenwijkenverhuist omdat er jaren geleden grote problemen waren met ziektes dieschijnbaar werden veroorzaakt door het slijk van grachten. De grachten zijntegen deze tijd allang gedempt maar de slechte naam speelt de binnenstad van Batavianog steeds parten. Ook toen al werden de buitenwijken als grootste euvel voorde teloorgang van stedelijkheid gezien.Want ooit moet Batavia prachtig zijn geweest. Dit schrijft J. J. A. Goeverneurerover:

‘Oudtijds was de stad door zestien grachten inregelmatige blokken verdeeld. Die grachten liepen uit in de Tjiliwong en haddenook met andere riviertjes gemeenschap, zoodat zij steeds van versch watervoorzien waren. Sommige er van, zooals de Tijgergracht vooral, waren prachtig;en de bewoners konden zich ’s avonds, als zij op hunne hooge stoepen ofgemetselde banken zaten, verbeelden, dat zij te Amsterdam waren. Batavia stondtoen hoog in aanzien; op het kasteel hield de Gouverneur-generaal zijnverblijf, en alle hooggeplaatste ambtenaren woonden er. Het werd dan ookmeermalen de «Koningin van het Oosten» genoemd. Daarbij was de stad doorstevige vestingwerken omgeven, om haar tegen vijandelijke aanvallen te dekken.’

Invloed

2011-12-06T23:59:00.001+01:00

Wat de oorlog in Irak de Amerikanen preciesheeft gebracht, blijft gissen. Wat het Irak heeft opgeleverd, is ookonduidelijk. Wat wel concreet zichtbaar is dat zijn de Amerikaanse bases, waarer zo’n 505 van zijn. De meeste gaan over in handen van Irakese leger. Velezijn ook in particuliere handen gevallen, lees ik in The New York Times. Zo'n oorlogsindustrie heeftnatuurlijk een hele infrastructuur van hardware met zich meegebracht die nuweer opnieuw wordt ingezet. In Nederland geldt natuurlijk hetzelfde. In kamp Vughtwerden Zuid-Molukkers opgevangen, die wonen er nog steeds. Er worden zelfsnieuwe barakken gebouwd in de stijl van de oude. De Hofstad Groep zit inopgesloten in een Duitse gevangenis ook in kamp Vught en de oud ijzer industriesbestaat omdat er na de oorlog veel materiaal was achtergelaten door deAmerikanen die dat allemaal niet meer mee wilde slepen. Oorlog heeft hoe dan ook invloed op een land, alleen is niet altijd precies duidelijk welke invloed dat is.

Diploma

2011-12-05T23:08:00.000+01:00

Er schijnt een record aantal singles te zijn. In Nederland zijn er 2,2 miljoen alleenstaanden. Op de website Welingelichtekringen.nl staat een grappige verzameling tweets over mislukte afspraakjes. Dit is er een van: 'Ergste date was met een man die zich voordeed als dokter. Toen hij door de mand viel, deed hij of hij een geheim agent was die zich uitgaf voor dokter.'

Op dezelfde site lees ik het bericht over de zojuist geopende Austrian International School of Sex ( kortweg AISOS). Voor € 1600,- krijg je zowel theorie als praktijk.

Dat is misschien een tip voor singles. In plaats van te zeggen dat je een dokter bent of spion zeg je: 'Ik heb een seksdiploma, voor 50 euro per uur leer ik je een paar trucs.'

Domein

2011-12-04T22:00:00.001+01:00

Ad Verbrugge wordt geïnterviewd over popmuziek in de Groene Amsterdammervan 10 november, ik loop achter: ‘Goede kunst is een eigen soortwaarheidsdomein, waarin ervaringen van buiten de reguliere sfeer tot geldingkomen,’ zegt hij.

Vreemd toch dat hij dit in relatie tot popmuziek zegt.Popmuziek heeft vaak de kwaliteit dat de luisteraar bij zichzelf denkt: ’ditgaat over mij, of ik ken ook zo iemand.’

Popmuziek is een bouillonblokje van alledaagse ervaringen,maar die liggen juist niet buiten het reguliere domein, willen ze succesvolzijn.

Tafeltennis

2011-12-03T23:58:00.000+01:00

Devader van een vriend van mij is bibliothecaris/onderzoeker van het filminstituut in Madrid. Hij heeft onlangs een home movie ontdekt vanLuis Bunuel. We zien het gezin Bunuel in hun vakantiehuis in Maine. Er wordtin El Pais gerept van een historische vondst. Het heeft inderdaad ietsfascinerends om zo'n bekende filmmaker te zien in zijn vrije tijd, vooral als er bijna geen materiaal van is te vinden. Dat is danaltijd het unieke, mensen zien in hun vrije tijd. Maar wat leren we precies over hem? In ieder geval dat het leven in ballingschap niet per se kommer en kwel was en dat Luis Bunuel hield van tafeltennis.

Ecosysteem

2011-12-02T22:00:00.011+01:00

Een vriend vertelde me dat alle heroïne junks van Nederlandtegenwoordig zitten opgesloten in een antroposofisch afkickcentrum. Afkickendoen ze niet meer, dus in feite zitten ze opgesloten in afgehoekte cellen (ze mogen er wel uit). Heroine junk is het soortdat een beetje bedelend en fietsen jattend door het leven gaat. Ik heb in hetverleden ook wel eens een fiets gekocht voor om en na bij de tien euro. Best mogelijk dat dit van zo'n junk was. Inmiddels zitten de treinstations met een groot ‘beheers probleem’. Die fietsen worden namelijk niet meergejat en de aanwas is te groot. Er moeten mensen van de gemeente komen om ze weg te halen. Dat zijn eigenlijk een soort ingehuurde junks, want ook de gemeente verkoopt deze 'gejatte' fietsen weer door. Alleen ben je bij de gemeente voor een tientje niet klaar. Ineensblijkt dat heroine junks, net als sommige kleine insecten, een belangrijkfunctie hadden in het ecosysteem van de stad. Nu moet dat weer met extramankracht worden opgelost, wat de samenleving uiteindelijk extra geld kost. De junks zijn helemaal niet blij in het afkickcentrum en ook dat kost geld. Uiteindelijk is het beter om ze weer los te laten. Er bestaan namelijk geen eenvoudige oplossingen voor complexe samenlevingen. Deze afwijkende stadsnomaden horen ook wel een beetje bij de stad, vind ik, en ja ook mijn fiets is wel eens gestolen.

Zwaartekracht

2011-12-01T22:00:00.001+01:00

Vandaagstond in het teken van de koningsas. Het was een boeiende middag. Veel studies leken vooral bedoelt als open sollicitaties. Geen studies dus, maar concrete plannenwaar je ten dele morgen al mee kon beginnen. Ik houd persoonlijk niet zo vandeze ontwerpdrang. Specifiek ruimte gebruik kun je moeilijk afdwingen door eenontwerp. Er is eerst een behoefte en daar ontstaat vanzelf een ontwerp bij. Nuwaren er vaak wel ingenieuze ideeën, maar lag er geen noodzaak aan tengrondslag om die uit te voeren. Wel waren er allerlei beloningen in hetvooruitzicht gesteld. Uiteindelijk leidt ieder plan tot een betere wereld, maarals die niet geworteld is in een alledaagse praktijk dan zal een ontwerp nooitopgeladen worden met betekenis. Het blijven dan ideeen zonder zwaartekracht.

Slecht nieuws

2011-11-30T23:15:00.000+01:00

Bij het overstappen in Antwerpen zag ik op een tram devolgende boodschap staan: Goed nieuws uit Congo. Het bleek een reclame uitingte zijn voor koffie. Op de een of andere manier kwam de boodschap op dat moment in Belgie onbedoeld cynisch op mij over. Een dergelijke woordgrap is in Belgie toch raar, aangezien beide landen een tamelijk onplezierig verleden met elkaar hebben gehad. Het enige goede nieuws uit Congo blijkt koffie te zijn. Ondanks mijngrote antipathie jegens de Starbucks besloot ik er uit praktische overwegingentoch maar koffie te halen. Een dubbele espresso kost 2 euro 95. Terwijl ik hadgezegd het ter plekke op te zullen drinken zat de koffie toch in een kartonnenbekertje en was bovendien lauw. Goed nieuws uit Congo, maar slecht nieuws uit de starbucks die niet doen aan fairtrade, kinderarbeid stimuleren en klanten een vermogen laten betalen voor lauwe koffie.

Mensen

2011-11-30T19:21:00.001+01:00

Vandaag was ik in Gent aanwezig bij een workshop, eendenktanksessie, over infrastructuur. Er waren daar mensen die naar een schone snelweg verlangden dat als een autonoom lichaam in het landschap zou liggen zonder al teveel afslagen, zonder bedrijventerreinen,zonder parkeerplaatsen, zonder Homo ontmoetingsplaatsen, zonder pretparken,IKEA’s en stadions. Mensen die kortom terug wilden naar de vervlogen utopie vanhet modernisme.

Veganistisch

2011-11-30T00:31:00.002+01:00

Vanavond voor het eerst een taart gegeten van tofu en dan bedoel ik dus een zoete taart, een toetje. Tofu als cheese cake, je kon er natuurlijk op zitten wachten. Zo is dat ook met griesmeelpudding gegaan. Eerst was semolina een soort couscous, het wordt volgens mij nogsteeds op die manier gegeten in het midden oosten. Wij hebben er in het westen pudding van gemaakt. Nu is dus de tofu aan de beurt. Dit ingredient uit de Aziatische keuken was overigens niet terug te herkennen. Gelukkig maar, want in eerste instantie klinkt het behoorlijk vies. Over griesmeelpudding ben ik enthousiast. De tofutaart zwelt op in mijn buik.

Stempeltje

2011-11-28T09:00:00.008+01:00

Op 9 november j.l. gaf Bas Haring in dagblad Trouw een interview naaraanleiding van zijn verschenen boek ‘plastic panda’s’. De wereld kan wat hembetreft ook met minder diersoorten af want veel soorten mis je helemaal niet. Bas Haring’sredenering is als volgt: er zijn leuke dieren en minder leuke dieren. Voor hemis het evident dat we alleen de leuke dieren bewaren en de anderen, die tochniet leuk zijn, laten we uitsterven. De leuke aaibare dieren zijn door Gerard Reve al eens de Katholieke dieren genoemd. De niet aaibare dieren, de verschoppelingen van hetdierenrijk noemen we voor dit argument even de Joodse dieren. Dat isoverzichtelijk; Joodse dieren (niet aaibaar) enerzijds en Katholieke dieren (wel aaibaar) anderzijds.

De katholieke dieren wil Bas Haring redden want we kunnenvolgens hem niet alle dieren redden. Van Bas Haring mag de breedneuswombat, duidelijkeen Joods dier, dan ook gerustuitsterven. Ook heeft hij een broertje dood aan de pofadder.We merken het volgens hem toch niet als deze weg is. Dat geldt ook voor de Ost Juden, niks van gemerkt dat die van de aardbodem zijn weggevaagd. Op basis van dit artikel zou je zeggen dat Bas Haring doorslaat in rationalisering en een voorkeur heeft voor kitch. Natuur met een zekere flair mag van hem bestaan en er zijn ook leuke panda's van plastic. Vermoedelijk ontleent hij er ook een sardonische genoegen aan dit publiekelijk toe te geven en het vervolgens te verkopen als zuivere argumentatiekunde. 'Mijn I-phone is ook wat waard', zegt de volksfilosoof als repliek op een verdwenen diersoort. Dit alles is overigens niet heel schokkend, het fascisme had ook een voorkeur voor kitch, maar het zou allicht nuttig zijn een sticker of waarschuwing op het boek te plakken dat het in een bepaalde ideologische context gelezen moet worden; wat mensen zelf maken is superieur aan wat den natuur produceert. Hij had het boek ook een andere titel mee kunnen geven: 'De oplossing voor het voedsel tekort', bijvoorbeeld. Of simpelweg: 'De oplossing'. Het vervelende is dat ik nu toch het boek moet gaan lezen om te weten hoe het echt zit.

symbiose

2011-11-27T22:00:00.002+01:00

Vandaag was ik bij de opening van een schilderijententoonstelling in het ASEC gebouw in Apeldoorn. Het betrof een gecombineerdetentoonstelling met werk van Phillip Akkerman en Vincent Rijnbende watdoor elkaar was opgehangen. De een heeft de schilderijen van deander geselecteerd. Zelden een tentoonstelling gezien waarbij twee schilders met hun werk zo goed op elkaar aansluiten, als deze.

Goede bedoelingen

2011-11-26T22:00:00.001+01:00

Vanavondwas ik in Lelystad met nog zes andere liefhebbers van een stad die louterbestaat uit goede bedoelingen. De anderen zaten al ergens toen ik van hetstation Lelystad met een OV fiets de stad in reed. Een dame wees me de weg. ‘Het wordt nooit wat met Lelystad,‘zei ze,‘ ik weet niet wat het is, het loopt niet.’ Ze woont er al sinds 1976,toen ze er heen trok vanuit Amsterdam met kinderen en haar man. Haar kinderenwonen hier ook met kleinkinderen. ‘Ik kan hier nu niet meer weg,’ zegt ze danook,' bovendien woon ik hier nu zo lang dat ik Amsterdam bent ontgroeit, ik ben nu echt zo'n poldertrien geworden.'
Oppassen dus, in Lelystad wonen is besmettelijk. Wehebben macrobiotisch gegeten in het meditatiecentrum van de transcendentalemeditatiewijk van Lelystad. Je kon hier geen drank krijgen, maar dat hoefde ookniet want we hadden al behoorlijk wat gedronken in een kroeg die verstopt zatin een verlaten winkelcentrum. Ze waren ooit bedoelt als schuilplekken voor hetopstuivende polderzand. Nu staan ze leeg omdat er alweer een nieuw centrum isgebouwd en alle winkeliers daar weer naartoe zijn getrokken. Nu gebeurdhetzelfde omdat er opnieuw een nieuw centrum wordt gebouwd. Ik heb de groep'expeditieleden' vroegtijdig verlaten. Morgen gaan ze nog naar de ruine van een viskweker. Helaas heb ik morgen andere verplichtingen.

Worst

2011-11-25T23:58:00.001+01:00

Boeken verkopen, hoe doe je dat eigenlijk? Ik heb er geen kaas van gegeten en mijn snelwegcollega Melle Smets, ook niet. Hij kwam met het idee om worst te gaan verkopen op parkeerplaatsen. Om mij een plezier te doen mocht het ook koek en zopie zijn. In ieder geval iets met voedsel, dat werkt het beste volgens hem. Hij heeft gelijk, denk ik, al moeten we het waarschijnlijk omdraaien. Mensen krijgen gratis worst bij de aankoop van een boek. Niet bij de online verkoop uiteraard.

Waar we gaan staan wordt aangekondigd op deze website: www.snelwegverhalen.nl

Bijen

2011-11-24T23:38:00.002+01:00

De consultant is de biechtvader van het kapitalisme; jevertelt ze altijd iets meer dan je had gewild. Dit maak ik op uit een goed en zeer uitgebreid artikel inde Groene Amsterdammer over consultancy bureau McKinsey &Company. Als je er niet uitkomt bel je McKinsey. Ze bellen jou ook als er ietsnegatiefs in de pers staat en vertellen je hoe vervelend dat is. Ze tonenbetrokkenheid en suggereren over morelestandaarden te beschikken die doen denken aan een religie. Net als dekatholieke Kerk heeft ook McKinsey zich schuldig gemaakt aan misbruik. Een ouddirecteur heeft gevoelige informatie doorgespeeld en daar geld meeverdient. Dat is natuurlijk dodelijkvoor hun imago, maar omdat ze geen externe controleurs toelaten wordt dit welin de hand gespeeld. Op een gegeven moment weet iemand blijkbaar teveel en kenthij teveel mensen op hoge posities om de verleiding te weerstaan. Alle documentenin de McKinsey data bases zijn geanonimiseerd, maar de werknemers hebben dezeinformatie wel in hun hoofd zitten. Kennis opgedaan bij het ene bedrijf wordt ook verwerkt in adviezen voor strategieën elders. Hierdoor lijken consultants ook op bijen die bevruchting toepassen door met stuifmeel van bloem naar bloem te vliegen. Eris echter wel een verschil. Alle bloemen beginnen steeds meer op elkaar te lijkenals de McKinsey bij vertrokken is.

Dan moet je deze hebben

2011-11-23T22:00:00.000+01:00

'Is het voor een suprise?' vroeg de winkelbediende van de doe het zelf shop.
'Nee, voor een veenlijk.' zei ik naar waarheid. De winkelbediende was dit soort repliek blijkbaar wel gewend want hij liep regelrecht naar een schap en gaf me een doosje met de mededeling: 'Dan moet je deze hebben.'

Familiewapen

2011-11-22T22:42:00.001+01:00

De Volkskrant heeft onderzoek gedaan naar moord. Het blijkteen mannenzaak te zijn. Vrouwen doden meestal iemand bij zich in de buurt,zoals kinderen en partners. Bij partnerdoding, zo noemt de Volkskrant dat, is het interessant om te zien welkemotivatie erachter schuilgaat. Ik citeer: ’Mannen doden hun echtgenote vooralom te voorkomen dat ze hem verlaat. Vrouwen slaan doorgaans toe omdat ze najarenlange terreur weg willen, maar het gevoel hebben dat dit niet kan. Eenvoorbeeld is de vrouw uit Amstelveen die in 2007 haar partner vermoordde. Zenam het recht in eigen hand nadat zij en haar kinderen talloze keren warenmishandeld. Terwijl haar vriend lag te slapen, schoot ze een aantal kogels doorzijn hoofd.’

Ik heb het gevoel dat de Volkskrant dit thema speciaal heeftuitgezocht voor mistige dagen in de winter. Voorkom partnerdoding; haal 's avonds voor het slapengaan dekogels uit uw familiewapen.

Overbodig

2011-11-21T22:35:00.005+01:00

Er stond vandaag een interview in de Volkskrant met de RoomsKatholieke pastoor Rob Mutsaerts (53). Lees het interview om te zien hoe de Rooms Katholieke kerk ten onder zal gaan. Het kernbegrip 'jezelf blijven', kwam een paar keer voor in het stuk. Ik citeer: ‘De kerk moet vooral zichzelf blijven. En of dat in demarge van de maatschappij is, dat maakt me niet uit.' en: ’We moeten onszelf zijn, anders maken we onszelfoverbodig.' en: 'Ik denk dat we naar een kleine kerk toe gaan. Maar wel een gezonde, authentiekekerk die zichzelf is en die ook zo weer kan groeien.'

Natuurlijkwilde de interviewer, Peter de Graaf, nu wel eens weten wat dat dan is; 'jezelfblijven'.

Ditwas het antwoord van de pastoor:’Jemoet de sacramenten trouw blijven, trouw aan de Bijbel, trouw aan het geloof.Christus wijst ons de weg en die moeten we gaan. We zijn geenservice-instituut, en dat lijken we wel een beetje geworden. Als je de latlager legt, dan vervreemd je de mensen uiteindelijk van de kerk. Op de kortetermijn werkt het misschien eventjes, maar uiteindelijk wint de orthodoxie.Vrijzinnigheid verdampt altijd. Wat herken je nog in het geloof als hetallemaal zo vrijblijvend is?'

Mutsaertsvolgt de Taliban methode en zegt:’radicaliseren is de enige manier’.

Hetis echter zeer de vraag of dit het gewenste resultaat oplevert. Standvastige uitsprakenklinken in eerste instantie aantrekkelijk. Maar het geloof, ieder geloof, is eengebruiksaanwijzing voor het leven en als het niet maat houdt met de tijd wordtde gebruiksaanwijzing waardeloos. Dat terwijl de Katholiek Kerk altijd uitblonk in flexibiliteit omdat ze het leven met een korreltje zout namen:' Homoseksualiteit, oké, maar heb het er niet over.' Over tien jaar bestaat er geen Katholieke Kerk meer, ze zal zijn verschrompeld tot een klein groepje fanatiekelingen. De overgrote meerderheid draagt nog een kruisje om zijn nek, maar zal niet meer weten waar het voor staat. Of zal zeggen: 'gekocht bij een souvenirwinkel als herinnering aan een concert van Madonna.'

Pittoresk

2011-11-20T23:38:00.002+01:00

Breivik gaf zijn wapens namen uit de Noorse mythologie. Nietalleen beantwoordt Breivik aan onze diepgewortelde angst voor de gewelddadigeeenling zonder moreel besef, hij kleurt het beeld ook nog inmet allerlei pittoreske wetenswaardigheden. Zijn rechtszaak is over een jaar.Ik ben bang dat het niets meer zal opleveren dan een freakshow met allerhandedetails over zijn zieke denkbeelden waar we ons aan kunnen verlustigen. Later zal dit fenomeen bekend komen te staan onder het de naam geweldsfolklore.

Neurootje

2011-11-19T23:58:00.001+01:00

‘Ik hoop dat jullie je koffie hebben gehad voor de lange zit,’zei de regisseur van Strawberry Tree.Het klonk als een waarschuwing, maar dat was geenszins nodig. De documentairevertelt het verhaal van een Cubaans vissersdorp, juist door helemaal niets tevertellen. Het dorp bestaat niet meer want dat is door een orkaan weggevaagd.Na de voorstelling vertelde de regisseur ons dat dit de overheid wel goeduitkwam omdat die deze kleine vissersdorpjes toch al wilde opruimen om de bewoners te centraliseren.De vissers willen wel terug, maar ze werden gebombardeerd met allerlei luxegoederen en voorzieningen om ze in de suburb te houden waar de overheid ze wil hebben. Het goedeis dat dit allemaal niet in de documentaire zit. In feite is de documentaireeen prachtige momentopname in de tijd, nu is het voorgoed weg. Het was ook hetlaatste vissersdorp van dit type.

(Op de terugweg naar de trein heb ik mij nog even bij deOccupy mensen gevoegd. Altijd leuk om een toeristisch uitje af te sluiten doorop de foto te gaan met een mondiale protestbeweging. Ik vroeg aan een van demannen die er zaten hoe het ging. ‘slecht’,zei hij,’ik heb vandaag nog geen jointje gehad en ik moet inspelen tegen de manmet de knop.’ Die laatste opmerking bleek te gaan over het feestje dat gaandewas achter zijn tent waar inderdaad muziek uit een gettoblaster kwam. Ik zeigedag en doneerde een neurootje voorhet maken van de foto).

Paard

2011-11-18T22:00:00.001+01:00

Vanmorgen heb ik paard gereden. Lavendel heette ze en ze had een zacht wintervachtje. Noem me een romanticus, maar ik vond het leuk om op het paard te zitten. Mijn eerste les was zonder zadel en ik moest naar achter gaan liggen met mijn hoofd bij de staart van het dier en naar voren om z'n oren beet te pakken. Ik moest ook maar eens achterstevoren op het dier gaan zitten en er weer afglijden om er opnieuw op te springen, let wel; zonder mijn knie in haar zij te plaatsen, daar zou het dier zeer van schrikken. Het paard kan in principe gebaren taal, je hebt de teugels haast niet nodig. We zijn ook in galop gegaan. Dit alles in een rondje met mijn gastheer in het midden. Hij hield een lange leiband vast. Toch zag ik mijzelf al galopperend door de het Drentse landschap gaan.

Koningsvaren

2011-11-17T23:56:00.001+01:00

'Het meisje van Ydeis versleept,' zegt mijn gastvrouw als we op de fiets door een mistig landschapratelen en de herdenkingsplek van het veenlijk passeren.' Op zich ligt ditkunstwerk ook al niet bij de officiële vindplaats want dat is landbouwgrond endat wil je niet verpesten. Maar de echte vindplaats ligt hier achter ons, zo'n 500 meter verderop in een andere marken,dat is trouwens nog steeds veen. De jongens die het hebben gevonden warenillegaal veen aan het afgraven en wilde niet dat het ontdekt werd en zo hebbenze het versleept.'

De man van mijn gastvrouw is thuisgebleven omdat ze vroegermet paarden door het land gingen. Hij heeft herinneringen aan het gebied van voor de ruilverkaveling en het bedroefthem te zeer dat al zijn oude weggetjes zijn verdwenen en het landschap isrechtgetrokken. Toch weet mijn gastvrouw soms nog flarden van oude weggetjes,stukjes Koningsas noem ik ze maar, terug te vinden. We duiken erin en passereneen riviertje die links van de weg nog door oude landbouwgrond kronkelt enrechts van de weg rechtgetrokken is en door strakke kavels wegschiet naar dehorizon. Aan de waterkant vinden we bruine varens. 'Het is een koningsvaren,' zegt mijn gastvrouw,'het is een zeldzame plant die heel oud kan worden en groeit altijd op de grens tussen zand en veen. Hier komen ze veel voor, meer dan op andere plekken in Nederland.'

We passeren een oude afvalberg dat werd gebruikt door de stadGroningen en is afgegraven als potgrond.

Bij Eelde passeren we glad getrokken kavels waar je als hetgoed is binnenkort opnieuw kan wonen zoals het vroeger was. 'Hier hebben ze ookkwade plannen met vleermuisroutes, ze willen die bomenrij weghalen.'

Wij rijden terug in de duisternis over de bodem van de zee en worden van de sokken gereden door razendsnelle onderzeeërs met groot licht.

Verzet

2011-11-16T22:33:00.001+01:00

'Noem mijn naam nooit in grote gezelschappen', zei mijngastvrouw tijdens het bereiden van de maaltijd. Ze zei het niet voor zichzelfmaar voor mij. Volgens haar was de kans groot dat mijn toehoorders zich tegenme zouden keren. Ik was bezig met het kraken van hazelnoten voor in de stamppotandijvie. Het was eigen oogst, was mij verteld. De andijvie kwam van de buren ende aardappels van haar dochter in Noord Holland. 'Door mijn verzet tegen deverlenging van de landingsbaan in Eelde heb ik zelfs doodsbedreigingen gehad.'Vervolgde mijn gastvrouw haar verhaal. Dit klonk vrij heftig en ik wist nietgoed wat ik erop moest zeggen.

Er zijn bestuurders in het noorden met een droom, stel ikmij voor, en die droom is al meerdere keren afgeschoten. Dat is natuurlijk frustrerend, maar dat geldt voor meer zaken in een democratie. Neelie Kroes was de eerste die sprak over sprookjes rondom Eelde. Ze zag geeneconomisch belang in een uitgebreide luchthaven. Later zou de zogenaamdeoefenbaan van Schiphol naar Eelde verhuizen. De baan had een bijnaam; debulderbaan. Mij gastvrouw vertelde hoe ze naar een aantal directeuren van de Gasunie is gegaan die net in dat gebied waren komen wonen vanuit het westen. Samen met hen is ze eenactiegroep begonnen. 'De directeuren zeiden tegen de bestuurders; als dit doorgaat dan zorgen wijervoor dat onze aluminium vrienden (ALDEL) niet naar het noorden komen.' Debaan kwam er niet.

'Nuzet ik me in voor de vleermuizen, die heeft het vliegveld zelf ontdekt en daarmoet wel correct mee omgesprongen worden. Daar dring ik op aan.'

Ik kijk naar de oude stal die is omgebouwd tot woonkamer. Een deel daarvan wordt in beslag genomen door een archiefkast waarin alles vanaf de jaren zeventig tot nu is opgeslagen. Er zijn andere kamers met nog meer multomappen. Doodsbedreigingen keur ik af, maar als je de dossierkennis van mijn gastvrouw hoort; krijg je bijna medelijden met noordelijke bestuurders die zo graag willen.

Lesbisch wandelen

2011-11-15T22:00:00.004+01:00

Wie een streek wil leren kennen die slaapt bij de mensen thuis. Via een website die tevens de wereld wil verbeteren, bieden mensen elkaar slaapplekken aan. Er zijn niet heel veel mensen op het platteland die dat doen. Diegene die ik had gevonden zat middenin een verhuizing. Ik kon altijd langskomen voor een praatje. Ik hoopte dat na dit praatje het slapen geen probleem meer zou zijn.
Helaas arriveer ik in het donker en besluit mijn eventuele gastheer toch maar te bellen. Ik heb nog zeker vijf kilometer te gaan.
'Oh enne, je zoekt eigenlijk een slaapplek voor vannacht?', zegt Karl, mijn couchsurfconnectie, met enige paniek in zijn stem.
'Ik kan helpen verhuizen', opper ik. Hij gaat me halen op de fiets. Onderweg gaanwe in het pikke donker naar de vindplaats van het meisje van Yde kijken.'Ze isgewurgd en aan de moerasgoden geofferd. Misschien dat we iets bijzondersmeemaken', zegt Karl, 'Er is een herdenkingsmonument gemaakt. Stenen ineen spiraal. Als je die spiraal volgt, kan je over het leven nadenken.'
Er gebeurt niets bijzonders en we fietsen verder door de duisternis naarhuis. Aan de horizon een ring van lichtwolken die de aanwezigheid van dorpen verraad; Vries, het stadion van FC Yde, Donderen en in de verteEelde.
'Ik woon aan de rand van het vliegveld, de geplande verlenging van de landingsbaan gaat door mijn huis.'
Ik begrijp van Karl dat er een hoop gedoe in het gebied gaande is. 'Mensen zetten zich in voor vleermuizen. De vliegroutes van vleermuizen worden verstoort door de baanverlenging.'
Als we thuis zijn, haal ik een fles wijn tevoorschijn die we even bij de verwarming zetten.
Karl regelt ondertussen een afspraak voor me met iemand die zich inzet voor de vleermuizen gemeenschap. Morgen ga ik met haar lunchen. Ze woont in de buurt.
Onder het genot van de rioja die op temperatuur is gekomen, hebben we het over van alles en nog wat. 'Het Pieterpad is lesbisch', verklaart Karl, 'het is door twee lesbische vrouwen bedacht en er lopen heel veel vrouwen met kort haar en dikke billen.'

Bermtoerisme

2011-11-14T23:52:00.000+01:00

Ik moet een onderzoek doen naar het platteland, het platteland waar een snelweg doorheen loopt. Die snelweg wordt mijn rode draad. Links en rechts ervan zal ik opzoek gaan naar verhalen. Dat is dus een uitgebreide vorm van bermtoerisme. Eerder was het mijn idee om door het gebied te trekken met een tent. Ik heb zelfs een tent opgehaald uit Den Haag. Daar zie ik nu vanaf, het is me te koud geworden. Inmiddels heb ik besloten te gaan couchsurfen door mijn onderzoeksgebied. Dat is een veel beter idee, want op die manier ontmoet je de mensen die het landschap dagelijks beleven.

Hotpants

2011-11-13T22:00:00.008+01:00

Vanavond was ik met de lieve G op een feestje van eencollega van haar. Het was een interessant feestje met een groot aantal lieveburen. ‘Er komen veel oude mensen,’ had de collega gewaarschuwd. Een van de zogenaamdoudere mensen, een vrouw van in de veertig, droeg een hotpants. Men wasmisschien oud, maar had de jongeren cultuur omarmt. Ze bewoog zich op eeninteressante manier. Een andere oudere vrouw kwam binnen om met ons te praten.’Als je tweetalig bent opgevoed krijg je geen Alzheimer,’ zei ze tegen ons ennam een slok witte wijn,' de hersenen maken telkens een sprongetje als ze tussen de talen heen en weer schakelen.' Later zei mijn Mexicaanse collega dat deze mevrouwiedereen de baas is als het gaat om witte wijn. Toevallig moest ze vandaag eerderterug naar Amsterdam. Ze was getrouwd met een beroemde Uruguayaanse zanger die inmiddels overleden is.Voor twaalven waren we weer thuis.

Wijzen

2011-11-11T22:00:00.002+01:00

Politiek maakt besmet, zo wordt gezegd. Ook kan je in de politiek te vroeg pieken, heb ik wel eens gehoord. Ik geloof dat dit gezegd werd over Job Cohen. Hij was een belofte, die niet uitkwam. Nu is hij besmet, waarschijnlijk. Je krijgt moreel gezien al snel vuile handen in de politiek. Je wordt geacht een mening te hebben. Wat is goed en wat is slecht. Een militaire missie in Afghanistan is slecht, een politiemissie is goed. In tijden van economische crisis tiert de morele verontwaardiging welig. Berlusconi zou misschien wel minder hard zijn aangepakt op zijn seksuele escapades als het geen crisis was geweest. Nu het slecht gaat met het land vallen bunga-bunga feestjes minder goed. Griekenland heeft een nieuwe 'crisis-premier', over hem schreef de Volkskrant vandaag: 'Papademos is een kleurloze figuur in de Griekse politiek. Maar de technocraat wordt gezien als iemand die met zijn kalme optreden stabiliteit kan brengen in de crisistijd. "Papademos is niet besmet door de politiek", zo haalde persbureau Reuters een Britse zakenman aan.'

De Brits zakenman vergeet dat het crisis is: ook de zakenwereld is besmet. Bankiers zijn vandaag de dag het kwaad en sinds het het boek vastgoedfraude van de journalisten Gerben van der Marel en Vasco van der Boon weten we dat ook projectontwikkelaars geen frisse jongens zijn. Op een gegeven moment weten we van gekkigheid niet meer naar wie we moeten wijzen als het slecht gaat met de wereld. Politici, bankiers, projectontwikkelaars, zwevende kiezers en losgeslagen burgers. We zijn toe aan iets nieuws.

Risotto

2011-11-09T22:00:00.000+01:00

Vanavond heb ik risotto gemaakt. We hadden een redactievergadering en ik dacht dat de risotto mijn flaptekst keuze positief zou beïnvloeden. Dat is ten dele gelukt.Voor de rest hebben we gesproken over het nut van religie en het geloof in geld. Daarbij is veel wijn en grappa gedronken.

Springer

2011-11-08T23:48:00.002+01:00

Het is bijna alsof de gisteren overleden F. Springer geëerd wordt met een nieuwsbericht. 'Van spionage verdachte Russin strikt Nederaldner', kopte de Volkskrant. De arme man dacht dat het een prostituee was getuige zijn vermeende pogingen om af te rekenen. F. Springer las ik vroeger veel, ik kan me nog goed Teheran, een Zwanezang herinneren. Ook daarin zijn de buitenechtelijke affaires niet van de lucht. Zijn laatste boek; Quadriga, Een eindspel, heb ik niet gelezen. Ik koester mijn jeugdherinneringen.

Niet vreemd

2011-11-07T22:00:00.001+01:00

Er is iets geks aan de hand met nieuws. Nieuws is altijd hetequivalent geweest van nieuwe feiten die iets zeggen over de wereld. Maar erwordt in artikelen bijna nooit rauwe data gepubliceerd, ook omdat dit nietaltijd voor handen is. Meestal geeft het nieuws ons iets waar we onbewust ophebben zitten wachten of waar ons wereldbeeld aan voldoet. Denk aan desnelwegschutter van enkele maanden geleden. Er was eigenlijk geen enkeleaanleiding om te veronderstellen dat er een snelwegschutter zou bestaan, maar omdathet glas van verschillende auto’s was gesprongen kon het haast niet anders; een kwaadwillend en onzichtbaar onderkruipsel had het met zijn schiettuig op vredelievende burgersvoorzien. Dat beeld past bij ons onbewust romantische idee van de eenzame gekdie uit het niets toeslaat. Denk aan Jack the Ripper. Ook Breivik was voor ons niet vreemd, we kenden hem al vanuit de duistere diepten in ons onderbewuste.

Bitcoins

2011-11-06T22:00:00.000+01:00

Vanavond at ik met een vriend in een Indonesisch restaurant. Hij vertelde me over het bestaan van een duister soort internet dat zich onder het openbare vrij toegankelijke net bevindt: 'Dit internet kan je alleen betreden als je via een programma je ip adres ontraceerbaar maakt. Wat hier aangeboden wordt is al het andere dat juist op internet verboden is. Je kan er drugs kopen en kinderporno en er wordt betaald met een munteenheid dat bitcoins wordt genoemd, een soort cryptische rekencode die zo ingewikkeld is dat een normale huis tuin en keuken computer er drie maanden over doet om het uit te rekenen en vrijwel onmogelijk te kraken is, dat kan alleen met de duurste en sterkste computers ter wereld. ' Bovendien blijkt iedere coin een unieke code te hebben. Dat is de moeite dus niet om te kraken, want ze zijn 5 euro waard.

Op internet lees ik dat overheden hier helemaal niet blij mee zijn want de geld eenheid is niet te beinvloeden of devalueren. Nu criminele netwerken hun eigen geld circulatie hebben, zijn ze in feite losgekoppeld van de bovenwereld en niet langer traceerbaar. Het kan bijna niet anders of bitcoins worden ook in de bovenwereld in de toekomst een regulier betaalmiddel.

Morgen

2011-11-05T23:44:00.004+01:00

We waren met de politie aan het bellen, want de lieve G hadhaar handtas laten liggen in een winkel. Ondertussen werd er gesproken overdriehoeksverhoudingen en verlangens. Mijn vader was jarig en er werd gedronken.‘Toen mijn vrouw haar tas met paspoorten was kwijtgeraakt, heb ik ook allesafgebeld’, zei iemand tegen mij. Zijn vrouw zat een eind verderop en zei ondertussen tegen mijn moeder dat ze hetliefst drie mannen wilde, dat dit haar wel goed zou uitkomen. De politie kon onsniet helpen. We waren van plan naar Den Haag te gaan, maar we bleven maar. Mijn oom had nog een verhaal over kampers die inzijn pand zaten. Kampers met heuptasjes waar pistolen in zaten. Ze waren de illegaleonderhuurders van zijn hoofdhuurder en waren auto’s aan het omkatten enverbouwden wiet. Hij wilde ze daar weg hebben, hij wilde appartementen gaan bouwen. Morgen is het koopzondag, morgen kunnen we de tas ophalen uit de winkel waar die is blijven liggen. Nunamen we nog maar een glaasje wijn. Op dat moment begon een nachtbloem z'n intense zoete, mint-achtige geur te verspreiden, van buiten uit de tuin naar binnen. Het werd een aangename avond.

Billen

2011-11-04T19:12:00.001+01:00

Maandag interviewde ik Rene Boomkens. Hij vertelde over eenreclame campagne in een van New Yorks recent opgekalefaterde wijken. Je kandaar als yup zeer comfortabel wonen in een riant appartement. Maar zo werd eraan toegevoegd: ’with a touch of danger.’ Prachtig; wonen op stand met highquality zwervers en junks in de buurt. Hier wordt reclame gemaakt voorstedelijkheid. Vanavond liep ik door de straat van mijn ouders langs eentattooshop. Ik keek in de etalage en daar lag een kerel met zijn broek op deknieën. Zijn kont werd getatoeëerd. Hier zou je van alles over kunnen vinden,maar ik weet: dit is potentieel een kwaliteit. Mochten mijn ouder hun huis ooit willen verkopen dan kunnen ze dat doen met de volgende reclame tekst:Wonen op loopafstand van het centrum en demogelijkheid van getatoeëerde billen.

introducé

2011-11-03T22:00:00.000+01:00

Vandaag ben ik als introducé mee geweest naar deschaatsbaan. Mijn kamergenoot is zo aardig geweest mij uit te nodigen. Hij islid van de studenten schaatsclub Tjas. Het was weer even een bikkelhardeconfrontatie met de techniek. Ik had last van wegglijdende ijzers. Gelukkigvertelde mijn kamergenoot naderhand dat er spraken was van een enorme braam in mijnschaats. Niet ik maar het materiaal was schuldig aan mijn wanprestaties. Hij speelt zijn rol van gastheer goed.

Neem een baan

2011-11-02T22:00:00.000+01:00

Twee kennissen probeerde mijonlangs, tijdens een etentje, vol goede bedoelingen van advies te voorzien bijhet schrijven. Ik had iets gezegd in de trantvan: ‘Het is lastig om in de landelijke pers te landen als je niet in datcircuit zit en of stage hebt gelopen bij een krant, of bekend bent.’

’Misschien moet je een ander soort teksten aanleveren. Ik heb ineen museum gewerkt en daar ben ik beschrijvingen tegen gekomen van schilderijenop een wetenschappelijke manier, maar ook op een verhalende interpreterendemanier.’ zei de een.

‘Maar je weet niet wat ik doe,’piepte ik,’mijn teksten zijn een en al interpretatie en verhaal.'

‘ja, ja nu klink je alsof zij deboze buitenwereld zijn die jou niet begrijpen, typisch zo’n linksig kunstenaarshoudinkje. Neem een baan.’ Zei de ander.

Tegen sommige adviezen valt nauwelijks iets in te brengen. Ik ben dus meteen maar even gaan googelen. DeVlaamse site De Tijd publiceerde ooit de '8 best betaalde jobs'. Naast de 'usual suspects' waren er ook verrassende dingen. Dit zeggen ze over vuilnismannenin New York: 'Vuilnisman is een lucratieve job in New York. Deze stadmoet wel heel erg vies zijn, want op jaarbasis verdient de vuilnisman daar80.000 dollar of 61.000 euro.'

Ooit riep ik tegen een New Yorksevuilnisman:’ I want to do your job.’

Hij reageerde met een kort maarkrachtig:’you wouldn’t stand it.’

Ik ga de uitdaging maar eens aan:werken als vuilnisman in New York, als daar geen verhaal uit komt voor eenkrant, weet ik het ook niet meer.

Asbest

2011-11-01T23:48:00.001+01:00

Vandaag was ik voor eenpresentatie in Eelde. Om precies te zijn ging het om een Pecha Kucha. Hetaardige aan een pecha kucha is dat deze meestal op onalledaagse plaatsen wordengeorganiseerd. Dat is althans de Groningse traditie. Als presentatiestegenvallen, kan je altijd nog om je heen kijken. Deze pecha kucha, aflevering17, werd gehouden in de oude gebouwen van luchtvaartschool in Eelde. Eenprachtig complex dat nog is gebouwd volgens de regels van De Stijl. De gebouwenzijn verlaten vanwege het gebruik van asbest als bouwmateriaal. Het is dan natuurlijk de vraag waaromwij er wel drie uur konden doorbrengen. Waarschijnlijk heeft dat met kunst temaken. Als het kunst is, dan kan er meer.

Trends

2011-10-31T23:02:00.014+01:00

Het bericht over een niet nader te noemen popartiest dat hier eerder stond heb ik verwijderd op verzoek van drukker Peter Bongers. Waarom het precies geheim moet blijven is onduidelijk en ergens ook wel fascinerend. Waar zijn ze bang voor? Je zou zeggen dat het extra reclame is voor het boek waarin fans een pagina kunnen kopen. Peter Bongers heeft ook nog met z'n opdrachtgever in Nieuw Zeeland gemaild over de kwestie. Ook de opdrachtgever wil het liever geheim houden. Tja, ik ben bang dat het roddelcircuit reeds opgang is gebracht en de pers uitgebreid speculeert over dit project.

Hoela-hoep

2011-10-30T23:46:00.000+01:00

In verband met een presentatie die ik dinsdag zal geven op Eelde Airport over 'de kunst van het reizen', was ik opzoek naar afbeeldingen op internet. Ik trof onder meer bovenstaande foto aan die rond 1930 genomen is. Al in 1922 duikt deze motorfiets met een wiel op, maar die heeft het blijkbaar nooit op grote schaal gered. Jammer want ik vind het wel een sierlijk voertuig. Het is eigenlijk een vorm van gemotoriseerd hoela-hoepen.

Koepeltje

2011-10-29T22:00:00.000+02:00

Gisteravond heeft zich in Delft de museumnacht voltrokken. Ik ben bij een diner geweest waarbij gekookt was met onkruid. Echte bewijzen hiervoor heb ik niet gevonden. We waren met zijn drieën om te vergaderen over onze plannen voor een buslijn in Accra.Vergaderen is inmiddels een eufemisme geworden voor een avondje bier drinken. Een vrouw naast mij aan tafel zei: 'Zoals jullie met elkaar praten, ik zou een glazen koepeltje over jullie heen willen zetten, dan kan het zo als kunstwerk in een museum.'

High Visibility

2011-10-27T23:35:00.001+02:00

Vanavond troffen we onze Albert Heijn in staat van ontbinding.
Overal liepen mannen in 'highvisibility jackets' rond. Het verkeer werd omgeleid, grote vrachtwagens redenaf en aan. Twee mannen met helmen op vervoerden een gevaarte dat leek op eenkassablok (kassa inclusief counter). 'De AH wordt verbouwd en is wel twee wekendicht', zei een van de bouwvakkers.

Boodschappen doen zat er niet in. Op het terras van café Banka hebben we dewerkzaamheden gevolgd. Vreemd genoeg konden we vanavond om half negen, metjassen aan, prima buiten zitten. Let wel, zonder terrasverwarmer. Terwijl omons heen de Albert Heijn werd ontmanteld nuttigden wij een stoofpotje met visen een herfstachtig Amstel-bokje.

Babbeltruc

2011-10-26T23:31:00.001+02:00

In Den Haag trof ik een brief van de politie op de mat. In debrief wordt opgeroepen informatie te verschaffen over een vorm van oplichterij die bekend staat als de babbeltruc. Tweevrouwen tussen de 22 en 25 jaar babbelen zich schijnbaar bij oude vrouwtjesnaar binnen en ontvreemden dan geld uit de woning. Ik heb mezelf ook wel eensbij een oud vrouwtje naar binnen gebabbeld. Uiteindelijk kwam ik met een grotecactus weer naar buiten. Maar dat was met haar medeweten. De cactus had ikgeadopteerd. Nu hoop ik niet dat het damesduo met hun oplichterij de marktverpest. Ik wil de babbeltruc nog vaker toepassen namelijk. Met de beste bedoelingen uiteraard.

Perspectief

2011-10-25T23:44:00.005+02:00

Volgens Rem Koolhaas is de ethische realityshow eenmondiale trend. Australiërs die tegen migratie zijn, reizen mee metvluchtelingen. Aan het einde van de reis zijn ze juist voor versoepeling van deimmigratiewetten van hun land. De BBC heeft iets vergelijkbaars. In HolidayHijack worden nietsvermoedende toeristen net even buiten de muren van hunfijne beschermde compound geplaatst. Realityshows lijken daarmee een kritisch wegin te slaan, zegt Koolhaas, ze worden ingezet voor het goede. Of dat zo is, weet ik niet. Het lijkt me nogal voor de hand liggend dat wanneer je zelf de ontberingen van een vluchteling ervaart, je voor versoepeling bent. In elk geval, zolang de camera's draaien. De programma’s tonen aandat er veel af te dingen is op ons moreel superieure standpunt. We bewegen ons altijd door een werkelijkheid die vanuit een veelheid aanperspectieven benaderd kan worden. Misschien is dat besef kweken bij mensen,inderdaad 'het goede'.

Verleiding

2011-10-24T22:07:00.008+02:00

Vanmorgen heb ik krentenbollen gehaald uit debroodautomaat. Niet dat ik verlegen zat om brood, integendeel, ik had keurigboterhammetjes gesmeerd. Roggebrood met kaas. Ook had ik nog een haring bij me,die zat in een plastic zak.Toch heeft de broodautomaat me verleid. Ik wistniet dat er eentje bij ons in de buurt zat, ze zijn niet bepaald dicht gezaaid. Toen ik de broodautomaat zag, smolt mijn hart en heb ik er wat muntgeld ingestopt. Vervolgens moet je eigenhandig het plastic schuifje openmaken om hetbrood eruit te halen. Daarna moet je het schuifje ook weer dichtdoen anders blijft de broodautomaat aandoenlijk piepen. Content met mijn krentenbollen ging iknaar mijn werk. Alwaar ik zo tegen het einde van de middag toch maar beslooteen bolletje te proeven. Dat liep uit op een teleurstelling, want ze waren nogal droog. Vanavond fietste ik weer langs de bakker en toevallig stond de deur op een kier. Ik vertelde de eigenaresse over mijnaanvankelijke sympathie voor de broodautomaat en mijn teleurstelling diedaarop volgde. Het restant van de het zakje hield ik hierbij als bewijs omhoog. ‘Ze hebben ingevroren gezeten,’ zei de bakkersvrouw, ’vandaardat ze misschien wat droog kunnen smaken.’ Vervolgens kreeg ik natuurlijk eennieuw zakje krentenbollen. Zo gaat dat bij de buurtbakker.

Occupy

2011-10-23T22:34:00.007+02:00

Vandaag ben ik gaan eten in Da Vinci. Mijn tafelgenoten waren twee leden van de Aio-toren, twee buitenlandse phd studenten, die net als ik vandaag aan het werk waren in de Rode Weeshuisstraat. Het was een aangename avond en we hadden het over de 3 tenten die de Occupy Groningen beweging representeren op de grote markt. Ik sprak daar een travestiet die acht jaar torenwachter is geweest op de martinitoren en ook meteen maar vertelde dat hij ‘het’ had gedaan in de piek van de toren. De travestiet was in werkelijkehid een hermafrodiet, legde hij/ zij uit: Letterlijk geboren met twee geslachten. Hij/zij was overigens een omstander en maakte geen deel uit van de Occupy beweging. Na mijn verslag van deze ontmoeting zei een van de tafelgenoten dat hij een ober leuk vond die telkens voorbij kwam. Dat werd vervolgens een 'running gag' en mijn andere tafelgenoot moedigde hem aan de ‘bus boy’ te roepen.

‘Zou je willen dat hij een pizza thuis bezorgt?’ deed ik ook een duit in het zakje.

‘Volgens mij wil hij dat ook wel’, wijzend naar mijn andere tafelgenoot. Er viel, naar mijn gevoel, een pijnlijke stilte. Om de boel enigszins te redden zei ik: ‘Ja, dat zouden we allemaal wel willen, een huisbezorgde pizza van deze jongen.’

Niemand zou op die manier voor het blok gezet moeten worden, vind ik. Zeker niet tijdens het nuttigen van een pizza in een druk bezocht restaurant. In zulke gevallen praat ik er het liefst overheen. Misschien was dat niet nodig.

De Vijand

2011-10-22T23:15:00.003+02:00

Op het platteland staan dikwijls kleine opstellingen langs de kant van de weg waar tegen betaling van een klein bedrag een seizoensgebonden landbouwproduct meegenomen kan worden. Menigmaal zagen we lege kratten en dan werden we overvallen door een gevoel van melancholie en spijt dat we te laat waren. Bij Donderen hadden we geluk, er stond een krat met stoofperen langs de kant van de weg, gratis meenemen. Ze waren wat misvormd en daarom wellicht onverkoopbaar. We hebben er een stuk of tien meegenomen, daarna was ons mandje vol. Bij Paterswolde stond ik op het punt een landgoed in te fietsen terwijl de lieve G bij een bord controleerde of we er ook weer uit konden komen. Bij dat bord raakte ze in gesprek met de vijand. Behulpzame mensen in wandeluitrusting. Mensen die zeggen dat je niet op de fiets door het landgoed kan. Niet omdat het niet zou kunnen, maar omdat het niet mag. De vijand was zelf met de auto gekomen, uiteraard. De lieve G had zich ermee ingelaten en nu was het te laat om gespeeld naïef en onwetend door het natuurgebied te fietsen. De vijand had gewonnen en wij keerden huiswaarts met misvormde stoofperen. Die hebben we gekookt in rode wijn met suiker, kaneel, rozijnen en een rode peper. Het had genoeg pit om alle tegenslagen weer te vergeten.

Worst

2011-10-21T15:05:00.049+02:00

'We lose our nationto Moroccan scum who go through life while abusing, spitting and molestinginnocent people.' Dit is een citaat van Wilders uit het manifest van de idealistische moordenaar Anders Breivik. Breivik had Wilders niet goed begrepen, zo beweert de politicus. Dat klinkt ironisch, want hoe moet je Wilders dan wel begrijpen? Als er geciteerd wordt, weet jevrijwel zeker dat het de bedoeling is dat de citaten de ideeen van de sprekergewicht moeten verlenen en wellicht een historische lading. Soms maakt het dingen duidelijk, veel vaker ontstaat er verwarring. We kennen natuurlijk Balkenende’s beroemde oproep om watmeer VOC mentaliteit te tonen. Dat was dan wel geen citaat, maar wel een historische verwijzing. Ook dat was onbedoeld ironisch want als we ergens geen gebrek aan hebben dan is het wel VOC mentaliteit. Bij de VOC heerste namelijk net zo goed als vandaag een kapitalistische graaicultuur. Tijdens de herdenking van de aanslag op Hitler (20 mei 1944) sprak hij in 2004 in Berlijn over Graaf von Stauffenberg als een Europese held en redder van het Europese rijk. Ook dubieus want Von Stauffenberg droomde van een groot heilig rooms rijk. Mark Rutte citeert om de haverklap uit Tocquevilles reisverslag over de jonge Amerikaanse democratie. Daarmee wil Rutte aangeven dat ook hij een reiziger is die vergezichten voor Nederland schetst. De laatste politicus die we kunnen noemen als het om excentrieke verwijzingen gaat, is Piet Hein Donner. Hij citeerde onlangs met instemming Bismarck: 'Hoe minder de mensen wetenhoe worst en wetten worden gemaakt, des te beter slapen ze'. Bij Donner weten we zeker dat hij geen miskleun maakte en precies wist wat hij deed. Donner is net als Bismarck een realpolitiker, hij zal met iedereen regeren als het zo uitkomt. Bovendien weet hij wat goed voor ons is. Gaat u rustig slapen, de worst wordt voor u gemaakt.

Betovering

2011-10-19T23:35:00.003+02:00

Op 6 oktober 2011 drukte het NRC Handelsblad een verkorte versie af van een lezing die Arnon Grunberg gaf op een symposium over wetenschapsfilosofie in Leiden onder de titel; Zonder gevaar geen verleiding. Er stond een treffende passage in over kapitalistische transacties: 'Of ik een nieuwe tv, auto of huis nodig zou hebben is niet van belang. Het gaat erom dat ik mij heb laten verleiden en dat ik een offer breng, dat ik mijzelf wellicht diep in de schulden steek om een product aan te schaffen. Dat is de ware transactie, ik breng een offer in ruil voor de verleiding of beter gezegd voor het verleid- zijn. Het product zelf is neveneffect. De ware transacties in de kapitalistische economie vinden dus op een symbolisch niveau plaats. De overgave, dat is waar men voor betaalt.'

Vanavond heb ik online via de website van Holland Doc de documentaire Een Bitterzoete Verleiding van Monique Nolte gezien. Het gaat over verzamelaars van de speeltjes uit de chocolade eieren van Kinder Surprise (van het Italiaanse merk Ferrero Rocher). Er zijn speeltjes zo zeldzaam die compleet met wikkel gemakkelijk in hun eentje 4000 euro opleveren. Mensen rijden stad en land af om als eerste de juiste en complete series binnen te krijgen. Iemand in de documentaire zegt: 'Mensen die geen hobby hebben en toch iets met hun vrije tijd willen, gaan deze figuurtjes sparen omdat ze er leuk uitzien.'

De verzamelaars van plastic speelgoedfiguurtjes hebben wat mij betreft het definitieve bewijs geleverd dat het product zelf niet ter zake doet. Een man rijdt zijn vrouw naar drie verschillende landen om Kinder Surprise eieren te kopen vanwege de wikkels. Hij had gewild dat zijn vrouw een ander hobby had. Als hij dit zegt, kijkt de vrouw stuurs voor zich uit. Toch rijdt hij op een dag 700 km met haar rond. Mijn vraag is: Wat is de verleiding waar de man het offer voor brengt? Doet hij boete en gaat hij naar de hoeren? Of is achter het stuur zitten voor hem een manier om te verdwijnen?

Tweestrijd

2011-10-18T23:40:00.006+02:00

Onlangs wees iemand me op de website Welingelichtekringen waarop zoals de titel doet vermoeden, allerlei wetenswaardigheden zijn verzameld. Het is de moeite waard er eens te grasduinen. Er is veel roddel te lezen zoals over Mariko Peters die een geheim agent zou hebben verraden. Ook las ik een boekbespreking over een boek over Britse eigenaardigheden: Notes on a small island: The things that really make Britain great.

Een voorbeeld uit het boek over de Britten gaat over het fenomeen 'dogging': 'Britten recreëren bij voorkeur naast hun auto en op grote parkeerplaatsen. En een van hun seksuele afwijkingen is dat ze het liefst kijken hoe anderen seks hebben in hun auto, terwijl zijzelf ambivalent zijn ten opzichte van de daad. Ze denken: "Ik zou mee kunnen doen, maar dat geeft zo’n rommel, en ik heb net een schone broek aan." Maar ze denken ook aan wat ze bij hun kop thee gaan nemen.'

Ook interessant: wat hebben soldaten in hun rantsoen op missie in Afghanistan? Amerikanen M&M's, de Duitsers Stimorol-kauwgom, zo blijkt. De Italianen zijn geobsedeerd met hygiëne, die krijgen drie tandenborstels per maaltijd.
Lees meer.

Lachen

2011-10-17T23:32:00.003+02:00

Michael Marder, onderzoekend filosofieprofessor aan de universiteit van Baskenland, schrijft in de New York Times in de sectie' The Stone' (waar filosofen de actualiteit becommentarieren) over humor en de crisis. Hij begint met een voorbeeld. Republikeins presidentskandidaat Mitt Romney schijnt in Florida tegen een groep werklozen te hebben gezegd: ook ik ben werkloos. Hiermee refereerde hij aan zijn ambitie het hoogste ambt te bekleden. Mitt Romney is multimiljonair en de grap viel in slechte aarde. Toch adviseert Marder te blijven lachen:"Laughing at ourselves, at the various crises in which we find ourselves, means laughing at our weakness, the feeling of being overwhelmed by the future."
Het advies van Michael Marder is het advies van iemand die er warmpjes bij zit. "C’est la vie! is the secret motto of humor", schrijft Marder, maar hoe klinkt het als een investmentbanker dit zegt die net zijn bonus heeft ontvangen?

Er valt weinig te lachen en zeker niet om de grappen die Marder aanhaalt. Die zijn te suf voor woorden: "What’s the definition of optimism? An investment banker ironing five shirts on a Sunday evening."

Maar misschien heb ik het mis en is lachen toch de enige optie. Het systeem veranderd toch niet, zou je kunnen zeggen, dus kan je maar beter lachen. Het is dan echter wel de lach van een waanzinnige die lacht om zijn eigen ondergang.

Lekker

2011-10-16T23:42:00.002+02:00

Naar aanleiding van de protesten op Wall street die weer zijn afgekeken van de bezetting van het Tahrirplein in Cairo, worden ook in Nederland pleinen bezet (Beursplein en Malieveld). De ene demonstratie lijkt op de andere, maar vooral in het licht van wat zich het op Tahrirplein heeft afgespeeld, zijn het vooral vage echo's van iets dat we al ergens van kennen. Een vriend stuurde een artikel uit het architectuurblad OASE naar me op, geschreven door Kristiaan Borret en gepubliceerd in 2001. Hij geeft het voorbeeld van twee soorten demonstraties die werden georganiseerd na de bekendmaking van de wandaden van Dutroux. De een verliep traditioneel en eindigde bij het paleis van justitie, de andere betrof een groep motorrijders, en automobilisten die allemaal 40 kilometer per uur gingen rijden en daarmee tijdelijk een demonstratieve file tot stand brachten. De demonstratie eindigde bij een meubelboulevard. Deze actie heeft veel meer aandacht gekregen en heeft mensen letterlijk gedwongen bij de gebeurtenissen 'stil te staan'. Dit is wat ik mis op Wall Street, het malieveld en het beursplein; een effectieve en originele aanpak. Het Tahrirplein was nog effectief want de macht bevond zich ook in de stad. Maar wie demonstreert tegen Wall Street moet juist niet op Wall Street zijn, maar op het vliegveld of op de snelweg. Flits kapitaal is constant in beweging en dus moet je ook flits demonstraties hebben, die heel even ergens de economie platleggen. Wat dat betreft was de oproep van oud-voetballer Eric Cantona interessanter; haal allemaal jullie geld van de rekening om het systeem op te blazen. Uiteindelijk heeft de bevolking zichzelf hier alleen maar mee. De waarde van geld is een afspraak op basis van vertrouwen, wie dat vertrouwen opzegt staat met waardeloos papier in zijn handen. Maar dat lijkt men zich bij deze demonstraties niet te realiseren, want het is vooral een gezellig samenzijn en geef toe: het voelt lekker om een gezamenlijke vijand te hebben.

Onderduiken

2011-10-15T22:00:00.018+02:00

Vandaag heb ik de film ‘Dancer Upstairs’ (2002) van John Malkovich gezien. De film gaat over een politiecommissaris die jacht maakt op een revolutionair. De film is zeer de moeite waard. De VPRO is bezig met het maken van een dramaserie geïnspireerd op Tanja Nijmeijer in de jungle. Dat verhaal zal dus verteld worden vanuit de revoutionair. In het scenario is ruimte om in te spelen op de actualiteit. Dan kan ik de makers van de serie wel iets verklappen. Tanja Nijmeijer is allang in Europa en wel in België. Hier heb ik een foto van haar, genomen tijdens een excursie over de E19. Let vooral op haar mond. België is een goed land om in onder te duiken.

universum

2011-10-14T22:00:00.003+02:00

Ik lees Cormac McCarthy’s boek Blood Meridian. Sommige van Cormac McCarthy’s boeken zijn verfilmd zoals No country for old man en The Road. Blood Meridian speelt zich af in 1849 bij de Mexicaans-Amerikaanse grens. We volgen een bende die als een soort doodseskader in opdracht van de Amerikaanse regering dood en verderf zaait. Historisch klopt het helemaal, al heb je niet het idee dat je een historische roman zit te lezen. McCarthy heeft goed naar accenten uit Tennessee en Texas geluisterd en die fonetisch opgeschreven. In een artikel in The New Yorker uit 2005 geeft James Wood een voorbeeld uit het boek The Orchard Keeper: "Kin we hep ye?"

De auteur heeft een cultstatus in Amerika, lees ik in hetzelfde stuk, dat versterkt wordt door het feit dat hij geen interviews geeft. Twee in tien jaar. In een van die interviews zegt hij: “There is no such thing as life without bloodshed”, en romanciers moeten zich volgens hem alleen maar bezig houden met de dood. Hij houdt zich goed aan zijn eigen adagium, ik ben nog maar dertig pagina’s onderweg in Blood Meridian, maar hij schetst een gewelddadig universum. Het is wel ongelofelijk goed opgeschreven.

Snelwegmiddag

2011-10-13T23:47:00.003+02:00

Vandaag sprak ik in verband met een essay dat ik gaschrijven, voor het blad Ons Erfdeel, met het duo Thomas Cattrysse en Simon de Waepenaere die ik afgelopen weekend heb ontmoet op excursie over de E19 in Belgie. De ontmoeting waar ook mijn snelwegcollega Melle Smets bij aanwezig was zou aanvankelijk plaatsvinden in Hazeldonk bij de Belgische grens. Maar aangezien ikzelfen de heren Belgen geen rijbewijs hebben is het toch weer de stad geworden. Destad Rotterdam in dit geval, in café de Unie. Op de muur staan twee teksten van JJP Oud, wij zaten onder deze: Staddoor de stad geen huizen meer zien. Schreef Oud soms ook gedichten?

Thomas en Simon vertelden dat ze in Brugge waren opgegroeid. Simon:’ Voorons was Brugge een woon plek, maar het is nogal populair onder Japanse enAmerikaanse toeristen. In sommigeperiodes duurde het tien minuten langer om van school naar de bus te komen omdat we mensende weg aan het uitleggen waren. We zijn een beetje door Brugge getraumatiseerd.’

Het was een gezellige snelwegmiddag, al waren we dan in destad.

Scheren

2011-10-13T19:42:00.001+02:00

Gisteren ging het tijdens de lunch over scheren. Een van detafelgenoten doet aan wielrennen en scheert zijn benen. Ik dacht altijd dat wielrenners datdeden om te voorkomen dat er haar ingroei ontstaat door een helende wond na eenvalpartij. ‘Nee, het is voor een belangrijk deel ijdelheid’, zei dewielrennende tafelgenoot. Ik kan me daar wel wat bij voorstellen. Mannen inkorte broek, dat is eigenlijk geen gezicht en dat komt mede door de harige benen. Vervolgens ginghet natuurlijk over het scheren van je ballen. Niemand aan tafel deed dit. ’Eenvriend van mij doet het’, zei een van de tafelgenoten ‘ en die zei dat hetenorm gaat jeuken als de stoppels zich weer aandienen’. Daarna hadden we gewoonweer over Kant, Ricoeur en het politieke talent van Julius Cesar.